Categorie archief: aanstel-Amerikaans

Iets hard maken – vaagtaal inspireert!

I love English

Vaagtaal, voor de een louter ergernis en irritatie, voor de andere een onuitputtelijke bron van inspiratie. Zojuist stuurde een medestander in de strijd tegen vaagtaal dit gedicht in over twee managers in bed:

Iets hard maken

In het complexe liefdeslandschap ben jij proactief,
je faciliteert mijn participatie efficiënt en effectief.

Je visie is heel transparant, ik escaleer dus zonder vrees,
naar handjes en voetjes aan je businesscase.

Je kwaliteitsvenster is mijn strategisch doelwit,
mijn trendkanaal kan niet meer wachten op je toolkit! 

René Dijkgraaf

Regel 12 vermijd aanstel-Amerikaans | over onnodig en overbodig Engels

Regel 12 vermijd aanstel-Amerikaans | over onnodig en overbodig Engels

Voor de moderne manager is Nederlands totally uncool en heeft Engels de future. Een manager noemt een adviseur daarom een consultant en changeovert een ontwerper in een mum van tijd in een coole designer. Helemaal vaag wordt het als je al dat Engels ASAP ook nog eens afkort: SLA, HRM, CAO, USP of ETA. Doe niet mee met deze waan van alledag. Gebruik als het even kan een Nederlands woord, dat maakt de boodschap een stuk duidelijker.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | I hate mondays!

Aanstel-Amerikaans is overmatig en overbodig gebruik van Engelse woorden. Natuurlijk zijn niet alle Engelse leenwoorden meteen aanstel-Amerikaans, want lang niet alle Engelse woorden hebben een duidelijke Nederlandse vertaling.

Neem computer, onze oosterburen hebben daar de Rechner voor. Wij moeten het doen met computer, en daar is niets mis mee.

aanstel-Amerikaans is overal amaaazing!

Maar wat te denken van:

  • Het competence center accounting heeft de benchmark niet gehaald.

Dit klinkt al enigszins schreeuwerig. Je hoort gewoon die telesell-stem It is totally amaaaaazing, John! Want wat staat er eigenlijk – in voor iedereen begrijpelijk Nederlands:

  • De afdeling verslaglegging heeft de doelstelling niet gehaald.

Het kan natuurlijk erger. Puur aanstel-Amerikaans is:

  • We kunnen snel een paar externe assets inhuren om de verkoop te boosten, want er zijn gewoonweg te weinig hipo’s op de markt voor vaste human resources. En we kunnen altijd nog het personeelsfeest scratchen. Dat kost sowieso klauwen vol cash!

Meer gruwelen met aanstel-Amerikaans? Lees de column I hate mondays!

Weg met aanstel-Amerikaans!
De regel is simpel: is er voor een Engels woord een duidelijk en gangbaar Nederlands alternatief? Gebruik dat dan!

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | I hate mondays!

aanstel-Amerikaans: in het Engels is alles beter, groter

Afkortingen maken meer kapot dan je lief is

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen

Zolang ik mij kan herinneren leven oma Wolf en oom Pieter in onmin. Vijf jaar geleden, op oma’s vijfentachtigste verjaardag, vond de definitieve breuk plaats. Het gebeurde nota bene tijdens de zoveelste verzoeningspoging. Oom Pieter trakteerde zijn moeder op een lunch in het Hilton en bood haar, tussen twee gangen door, een vakantie in de Zwitserse Alpen aan.

Niemand wilde zeggen wat er daarna is gebeurd. Ik nam aan dat het over geld ging. Het ging altijd over geld. Geld waarvan oma vond dat ze er recht op had. Geld dat oom Pieter haar niet wilde geven. Vorige week pas vertelde oma het mij. Twee dagen na die verjaardag had er een chique reisfolder in haar brievenbus gelegen. Op de voorkant poseerde een zonverbrand ouder stel dat gelukzalig uitkeek over besneeuwde bergtoppen en groene bergweides. Verrukt bladerde oma Wolf in de folder, in gedachte al op weg naar dit heerlijke vakantieoord.

Het duurde even voor ze de post-it rechtsboven de folder zag. Met gefronste wenkbrauwen probeerde ze de hanenpoten te ontcijferen. Plots deinsde ze naar achter. Instinctief bracht ze haar hand voor haar mond. Dat kon toch niet waar zijn? Met trillende handen bracht ze het gele papiertje dichterbij haar gezicht en bestudeerde het grondig: f.y!, F… y… !… Fuck you?

<<< Stem ook nog even op de vaagste vaagtaal van 2013! Alvast dank voor je stem. >>>

‘Fuck you! Het staat er echt,’ huilde ze, ‘en het was nog wel zo gezellig in het Hilton.’

Oma is niet van gisteren. Dit kon ze niet over haar kant laten gaan. Woedend opende ze de bovenste lade van haar kabinet, graaide naar een vel papier en schreef haastig: ‘Klootzak, go fuck yourself!’ Daarna propte ze de folder samen met het vel papier terug in de enveloppe en kraste met grote schreeuwende letters ‘retour afzender’ over haar eigen adres.

De jaren verstreken. Oma hield zich stoer en droeg haar verdriet alleen. Al die tijd hoorde ze niets van haar zoon. ‘Dat was maar goed ook,’ zei ze, ‘nu was hij echt te ver gegaan.’ Haar moest hij voor eens en altijd weten dat zij daar niet van gediend was.

Een paar dagen geleden kwam oma mij opzoeken op m’n werk. Trots liet ik haar mijn nieuwe kantoor zien met uitzicht op de haven van Amsterdam. Op mijn bureau lagen stapels documenten. Op een daarvan kleefde een notitie.

‘Lieverd,’ fluisterde ze, ‘wat staat hier?’

‘Waar? O, dat. Dat is een jaarverslag. Van de concurrent.’

‘Nee, ik bedoel dat briefje, wat staat daar?’

Ze wees naar de post-it en liet zich in mijn gloednieuwe draaistoel ploffen. Haar hand trilde. Op haar voorhoofd glinsterde zweet.

‘O, daar staat f.y.i., je weet wel, for your information. Gewoon, ter info.’

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen

aanstel-Amerikaanse afko’s

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen

De vijf vaagste aanstel-Amerikaanse afko’s aller tijden:

aanstel amerikaanse afko's1. SLA
Groeit niet in een moestuin, maar is het resultaat van moeizame onderhandelingen. Een SLA is een Service Level Agreement, ofwel een afspraak tussen de leverancier en de ontvanger van een dienst.

<<< Stem ook nog even op de vaagste vaagtaal van 2013! Alvast dank voor je stem. >>>

2. HRM
Is niet het geluid van een opgevoerde brommer, maar de rationele ontginning van menselijke grondstoffen. HRM staat voor Human Resources Management. Vroeger deed het hoofd personeelszaken nog gewoon iets met mensen, maar die zijn intussen uit de taal verdwenen.

3. CAO
Is geen collectieve arbeidsovereenkomst, want dat is een cao (met kleine letters). De CAO is een Chief Accounting Officer, vroeger ook wel bekend als het hoofd van de boekhouding. Je weet wel, die ietwat saaie meneer die ervoor zorgde dat alle bonnetjes op de juiste post in het grootboek stonden.

4. USP
Is geen dochteronderneming van pakjesbezorger UPS, maar de verkopende kracht van een product. USP staat voor Unique Selling Point, de unieke eigenschap van een product die de potentiële koper in één klap overtuigt. Vroeger werd dit ook wel eens een verkoopargument of producteigenschap genoemd, maar dat is allang geen managementspeak meer.

5. ETA
Is niet die beruchte afscheidingsbeweging in Spaans Baskenland. Nee, als een manager in de file staat, meldt hij zijn personal assistent dat zijn Estimated Time of Arrival zich wat naar de toekomst toe heeft gefaciliteerd. Ofwel: hij verwacht dat hij te laat komt.

(Bron: Vaagtaal)

25 elementaire schrijfregels

Duidelijk schrijven is helemaal niet moeilijk. Hou je gewoon even aan de onderstaande 25 elementaire schrijfregels! Tenzij je bewust afwijkt van de regels, dan mag het weer wel.

  • 1. Schrijf voor je lezer (en doe niet aan tekstuele zelfverheerlijking)
  • 2. Weet wat je wilt zeggen (en ga niet oeverloos zwetsen)      
  • 3. Zet bij elkaar wat bij elkaar hoort (en voorkom een onlogische tekststructuur)
  • 4. Hou je aan één stijl (en bezondig je niet aan stijlbreuken)
  • 5. Gebruik alledaagse taal (en bezig geen ouderwetse en formele uitdrukkingen)
  • 6. Denk na over jargon (en gebruik geen woorden die de lezer buitensluiten)
  • 7. Schrijf concreet (en maak je tekst niet abstracter dan absoluut noodzakelijk is)
  • 8. Vermijd formuletaal (en zet clichés en standaardzinnen in de ijskast)
  • 9. Schrijf korte zinnen (en maak meteen korte metten met ellenlang voortkabbelende epistels die kant noch wal raken en de lezer alleen maar afleiden van waar het eigenlijk echt in feite over gaat; je begrijpt wel waar ik op doel met deze regel)
  • 10. Zet bij elkaar wat bij elkaar hoort (en voorkom tangconstructies)
  • 11. Zet woordwegwijzers in ([omdat] je lezer anders hopeloos verdwaalt)
  • 12. Formuleer positief (want niet iedereen houdt van het woordje ‘niet’)
  • 13. Vermijd voorzetseluitdrukkingen (en laat in het kader van en door middel van voortaan achterwege)
  • 14. Voorkom lijdend leed door passieve zinnen (en vermijd overmatig gebruik van wordt en worden)             
  • 15. Laat werkwoorden hun werk doen (en schrap de naamwoordstijl uit je schrijftoolbox)
  • 16. Wees kritisch over Engels (want Nederlands is simply best wel a sort of cool!)
  • 17. Vervang eufemismen (en buig je ontwijkende taal om in directe duidelijkheid)                 
  • 18. Schrijf afkortingen uit (en schrap al die ontluisterende afko’s)
  • 19. Pas op voor dodelijke bullets (en laat je opsommingen voortaan niet meer ontsporen)       
  • 20. Schrap overbodige woorden (want je lezer heeft echt geen tijd voor lange teksten)
  • 21. Let op overbodige spaties (en voor kom uit een gerukte woorden)
  • 22. Verwijder akelige voorvoegsels (en check even na of je wel duidelijk doorcommuniceert)
  • 23. Laat onnodige achtervoegsels achterwege (want die zijn in de tekstcontext van het schrijfgebeuren volkomen overbodig)
  • 24. Denk aan spelling en grammatica (leidt je lezer niet af met verassende en hindelijke taalfouten)
  • 25. Zorg voor een logische opmaak (zodat je lezer niet in visuele chaos ten onder gaat)
  • Hier zijn de 25 elementaire schrijfregels als pdf.

    Hou vaagtaal in de gaten. De komende tijd volgt meer uitleg over de regels.

    Vaagtaal Top 100. Cursus duidelijk schrijven: tekstridder.

John busje der versterkte Stad

Vandaag probeerde een zogeheten ‘phisher’ mij mijn bankgegevens te ontfutselen. De mail was door een computer ‘vertaald’ naar het Nederlands en leverde daarom een heerlijke puzzel op: hoe zou de oorspronkelijke Engelse tekst hebben geluid?

Neem de aanhef ‘Lieve klant’. Dat is natuurlijk een vertaling van ‘dear customer’,  maar in het Nederlands klinkt dat een stuk kleffer dan in het Engels. ‘Hug your customer’ is in, dat blijkt.

Dan het verzoek om je ‘speld-code’ even te mailen. Speld-code? Aha, de computer heeft natuurlijk het woord ‘pin’ opgezocht in het woordenboek en dat vervolgens vertaald naar ‘speld’. Geniaal!

Daarna wordt het lastiger: ‘Het is ook onze verplichting die u een enkele maandelijkse nieuwsbrief met fooien die u ontvangt kan gebruiken te vermijden vallene slachtoffer van de internetfraude.’

Wat? Krijg ik verplichte fooien via een nieuwsbrief? Is dat de geijkte manier om slachtoffers van internetfraude op te vangen? Ach nee, een de computer heeft het woord ‘tip’ natuurlijk vertaald als ‘fooi’. Tips om geen slachtoffer van internetfraude te worden, daar gaat die nieuwsbrief vast over.

Maar dan, de e-mail is ondertekend met ‘John busje der versterkte Stad’. Pardon? Dat is wel een heel bijzondere naam. Zou er echt iemand zijn die zo heet? Nee, natuurlijk niet. Wie de naam stapje voor stapje terugvertaalt, komt uiteindelijk uit bij een oerhollandse naam:
-Jan is verkeerd om ‘vertaald‘ als John
-‘van’ is vertaald als ‘kleine bus’, ofwel ‘busje’
-‘voort’  is eerst herschreven als ‘fort’ en vervolgens vertaald als ‘versterkte stad’.
De oplossing van deze puzzel: Jan van der Voort! Of niet? Heb jij een betere oplossing? We horen het graag!

Hier is de mail in z’n geheel, zonder de criminele schakel, natuurlijk…

Lieve Klant,

Dit is een bericht van het veiligheidsdepartement van ABN-AMRO N.V. Het is ons beleid om u te informeren dat er internetfraudes momenteel zijn gebeuren in onze bank.

Aangezien maart 31, 2010 een nieuwe systeem/databank ge&#239;nstalleerd werd de vallenen frauduleuze activiteiten in onze bankwezensector te verdelgen, is het nieuwe Systeem "Voor Uw Veiligheid" genoemd.

Het is ook onze verplichting die u een enkele maandelijkse nieuwsbrief met fooien die u ontvangt kan gebruiken te vermijden vallene slachtoffer van de internetfraude. Met dit systeem, wij houdt u op de hoogte/alarmen van de activiteiten van de Internet Oplichter en bescherm ook u tegen het afscheppen.

Wij vragen dat u de volgende informatie over de schakel beneden invullen:
Thuisadres, Telefoonnummer, Uw Kaart Nummer, Uw Rekeningnummer en Speld-Code om maximale bescherming te verzekeren.

Gebruik de schakel beneden
<frauduleuze fooien-URL weggelaten>

U zult uw nieuwe Kaart binnen vijf (5) werkdagen ontvangen; dit is deel van onze beleidsmaken om te verzekeren dat alles volgens alle veiligheidsregels onder deze bank AAN GEEN KOSTEN gaat.

Wij hopen uw informatie zodra mogelijk te ontvangen!

Met vriendelijke groeten,

John busje der versterkte Stad
Manager
Veiligheidsdepartement
ABN AMRO N.V.
Amsterdam, Nederland

Broodje aanstel-Amerikaans puur

Vanochtend bij het ontbijt las ik achterop mijn pak hagelslag de volgende tekst:

“Ken je Masters of the Game? Ze organiseren straatvoetbaltoernooien en clinics op het hoogste niveau. Voor kinderen en volwassenen. De Masters zijn wereldwijd bekend om hun freestyle moves en tricks. Ze zitten zelfs in een tv-reclame en een game. Check Venz.nl voor filmpjes met de nieuwste truckjes.”

Een interessante mix van tricks en truckjes… In ieder geval lijkt de strijd tegen aanstel-Amerikaans hopeloos verloren.

Uitslag Vaagtaalverkiezing 2010 al bekend!?

… als het aan Peugeot ligt wel. Zoals ze orakelen in hun commercial: ‘het woord van 2008 was swaffelen. Het woord van 2009 was ontvrienden. Het woord van 2010 wordt wellness.’

Wat is dat nu weer, wellness? Het omgekeerde van nietsness? Geen idee en googlen helpt ook al niet. Een citaat:

‘Het begrip wellness is een samentrekking van de woorden WELLbeing en fitNESS, de balans tussen mentaal en fysiek lekker in je vel zitten.’

Okééé, ik zit mentaal lekker in m’n vel, dus maak ik snel een proefrit met de Peugeot Wellness. Want dan maak ik kans op een Vip Welness Special bij de Veluwse Bron, compleet met wellnessdorp.

Goed, het is duidelijk. We helpen Peugeot graag en nomineren wellness meteen voor de Vaagtaalverkiezing 2010.

De beldel in de hemelvilla

Er was eens een beldel (callgirl) die woonde in een hemelvilla (pen-thouse) van een luxe hekwerkwijk (gated community). Ze kwam net thuis van een kuierdiner (walking diner) georganiseerd door de locale elitekliek (jetset) en plofte, zoals dat heet, een beetje moe maar vol-daan op de bank. De laatste tijd was ze een echt bankbintje (couch potato) aan het worden, dacht ze ongerust terwijl ze het nieuws aanzette. Veel meer dan werken en huismussen (cocoonen) deed ze niet de laatste tijd. Vroeger, bij haar ouders in de geloofsgordel (bible belt) was alles natuurlijk anders. Maar ja, dat was zo’n gat, iedereen nam de breintrein (braindrain), dat was haar laatste echt goede hersenfonkel (brainwave), weg uit dat gat! Het was alweer een paar jaar geleden dat ze samen met haar zus een valreepboeking (last-minuteboeking) deed, op weg naar de grote stad. En tjonge, wat een blikopener (eye-opener), dat was nog eens wat anders dan de hele middag spelen met je spelmaatje (gameboy).

En jawel, voordat ze het wist, deed ze het met een heuze olijfprins (latin lover). Minder mooi was dat ze door al zijn geile neefjes gebeurtneukt (g*ngb*ng) werd, nadat ze een pretpil (partydrug) in haar ijsthee (ice tea) had gekregen. Maar goed, dat was het verleden. Nu zat ze lekker op de bank en had genoeg van de nieuwspoes (newsbabe) en flitste (zapte) naar haar favoriete sleutelgatserie (real-life soap). Net tijdens de allerspannendste kluisterscene (cliffhanger) ooit, ging de telefoon. Het was haar zus met een bietsbelletje (collect call).


“Je raadt het nooit,” gilde ze, “een koppensneller (headhunter) heeft me gekoppensneld, en wel net op tijd voor m’n banendans (job rotation). Ik zat net in het flitskostrestaurant (fast food restaurant) m’n twaalfuurtje (lunch) te nuttigen en toen kwam er zo’n zwierbol (playboy) aan, met zo’n kapsel vol kuifvet (hairgel).”

Ze zuchtte en vertelde verder: “Ik had hem buiten al zien sukkeldraven (joggen), maar nu kwam hij recht op me af en bood me een baan aan als hoezenpoes (covergirl) van een goedbetalend mannenblad. Ik zei natuurlijk dat ik veel ervaring als punaisepoes (pin-up girl) had. Daarna zei hij iets vreselijk onaardigs: Je moet wel eerst even een rimpelstrijk (facelift) krijgen, dat spreekt voor zich, dat zei hij… Wat een eikel (shithead). Ik heb hem meteen op z’n bek geslagen. Wat denk die blockhead (luilebol) wel? Mij maakt’ie niet gek, ik ben tenslotte volledig dwaasbestendig (foolproof).”

Het Engels is in opmars, ook in het Nederlands. Natuurlijk kan het gebruik van Engelse woorden nuttig zijn, maar bij een overdaad ontaardt het al snel in aanstel-Amerikaans. Het Nederlands is een bijzonder rijke taal die op z’n sloffen de strijd met het Engels aan kan gaan, maar u hoeft het natuurlijk ook weer niet te overdrijven.

Illustraties: Eric J. Coolen, Ampzing

Dit verhaal staat ook in de Stijlwijzer schriftelijk rapporteren

De Henk Hofland Award

Een van de eerste inzendingen voor de vaagtaalverkiezing 2010 is afkomstig van niemand minder dan Henk Hofland. In zijn column in het NRC van vrijdag 6 november 2009 schrijft hij:

  • Mijn liefste wens is dat we het woord ‘uh-word’ nog eens triomfantelijk begraven – nieuw Nederlands voor prijs. Je spelt: award.

Beste Henk, hij staat genoteerd! Sterker nog, we schrijven meteen de Henk Hofland Award uit voor het aanstellerigste aanstel-Amerikaanse woord aller tijden.

Suggesties zijn welkom.