verkiezing
De vaagste vaagtaal van 2009 is: ‘je ding doen’.
In de afgelopen maanden hebben honderden enthousiaste taalgebruikers hun allervaagste taalergernissen ingestuurd. Uit deze inzendingen heeft een groep taalexperts vijftig woorden en uitdrukkingen genomineerd.
In september en oktober hebben 1950 mensen meegedaan aan de Vaagtaalverkiezing. En, de ‘winnaar’, de vaagste vaagtaal van 2009 is: ‘je ding doen’.
Wil je een woord of uitdrukking nomineren voor de Vaagtaalverkiezing van 2010? Ga naar het nominatieformulier.
Vorig jaar was ‘een plekje geven’ de winnaar, gevolgd door ‘proactief’ en ‘het kan toch niet zo zijn dat’.
Vaagtaal
Waarom heeft een manager het over targets en usp’s? Waarom blijft de inhoud van een gemeentelijke brief zelfs na drie keer lezen een groot mysterie? Waarom geeft een politicus nooit eens gewoon antwoord op een vraag? Waarom grossiert het hbo in core competences en 360 gradenfeedbacks?
Dit komt allemaal door vaagtaal. Vaagtaal is het gebruik van woorden en uitdrukkingen die onduidelijk, dubbelzinnig, misleidend, overbodig of irritant zijn. Vaagtaal is een loa, een door lezen en luisteren overdraagbare aandoening. Vaagtaal komt overal voor en heeft vele varianten, zoals Binnenhofbargoens, beleidsbabbels, nieuwsneuzelen, reclamereutelen, ambtenaritis en onderwijslingo.
Tekstridder
Taalexperts Arjen Ligtvoet en Cathelijne de Busser, oprichters van tekstbureau Tekstridder, organiseren de Vaagtaalverkiezing. Hun ervaring als schrijftrainer en hun liefde voor taal bracht ze op het idee van vaagtaal. Met de verkiezing willen ze taalgebruikers op een leuke manier wijzen op het gevaar van vaagtaal en de kracht van duidelijke taal. Momenteel schrijven ze het boek ‘Vaagtaal’ dat dit najaar verschijnt.
Hoi arjen en cathelijne,
Ik heb twee suggesties over Vaagtaal:
-ten eerste: we leven in een complexe wereld. Veel zaken waar mensen mee bezig zijn, zijn nu eenmaal abstract. Daar hoort ook onvermijdelijk abstract taalgebruik bij. Niet elk abstract taalgebruik is Vaagtaal, pas als het nergens op slaat, lijkt mij.
-Het lijkt me leuk als bij nominaties voorzien worden van bronvermeldingen. Sommige Vaagtaaluitingen komen op mij zo absurd over, dat ik ze niet vertrouw. Met bronvermelding wel. Bovendien gaat er van bronvermelding misschien een afschrikwekkende werking uit (“naming&shaming”).
Zo had ik nog nooit van “aanvliegen” gehoord, totdat ik een gemeente-ambtenaar hoorde zeggen dat hij het probleem vuanuit meerdere hoeken wilde aanvliegen (lijkt me gevaarlijk).
Groetjes van David
Hoi David,
Abstract is inderdaad lang niet altijd vaag. Sterker nog, kort door de bocht kan ook vaagtaal zijn. Juist omdat dan niet het hele verhaal verteld wordt.
Groet,
Arjen
Bij mijn opleiding Nederlands, Cultuur & Communicatie (een wat vage naam, vergelijkbaar met de tegenwoordige Communicatieopleidingen) is veel aandacht besteed aan het eenvoudig en begrijpelijk formuleren van tekst. Het is zeker mogelijk om een onbegrijpelijke tekst met vage woorden en zinnen met teveel bijzinnen te herschrijven tot een leesbare tekst. Ik vind het erg leuk om dergelijke teksten te herschrijven en zelf vind ik het ook een ‘uitdaging’ om duidelijke en begrijpelijke brieven en teksten te schrijven. Dit valt niet altijd mee, ook zelf heb ik de neiging om het ingewikkelder te maken dan het is. Mijn ervaring met bijvoorbeeld informatie op websites, informatiefolders en brieven via de gemeenten etc. is dat er altijd wel iets onduidelijk is en er altijd vragen overblijven. Dat moet je dus vermijden. Dit is mogelijk, maar dat kost wel enige moeite. Men is al gauw bang te simpel te schrijven, maar dat is onterecht. Je kunt niet simpel en duidelijk genoeg zijn.
Zoals de meester zelf zei: Voetbal is simpel, maar simpel voetballen is moeilijk. Dit geldt ook voor taalgebruik…
Beste Arjen en Cathelijne,
Op deze site zie ik veel voorbeelden die ik herken uit het dagelijks leven. Ik woon nu al wat jaren in het buitenland en werk sinds kort voor een bedrijf als vertaler/redacteur van een aantal websites. Op mijn afdeling worden dezelfde pagina’s dagelijks vertaald van het Engels naar tientallen andere talen. Het blijkt echter heel moeilijk om jargon te vermijden en altijd Nederlandse woorden te vinden. Er is weinig tijd en ik heb niet eens beschikking gekregen over een woordenboek of thesaurus. Gelukkig zijn er heel veel betrouwbare websites tegenwoordig voor als ik er even niet uitkom.
Een ander probleem is gewenning. En dat gevaar ligt zeker op de loer voor medewerkers van internationale bedrijven en organisaties.
Ook richten website-eigenaren zich op zoekresultaten in zoekmachines zoals Google, om er voor te zorgen dat zoveel mogelijk surfers de weg naar hun stek weten te vinden. En als de Nederlander vaak zoekt met Engelse termen (en dat doen Nederlanders… kijk maar eens bij Google Adwords), dan is het webredacteuren aan te raden die woorden te gebruiken op hun pagina’s.
Ik blijf m’n best doen. Al gebruik ik geregeld “Awards” als ik evengoed “Prijs” zou kunnen gebruiken en heb ik een keer in de haast proactief gebruikt, hetgeen ik normaal af zou doen als gebakken lucht. Of is dat laatste ook vaag. Tja… Je begint aan alles te twijfelen als je kritisch bent. Wat een gruwel.
Veel succes met jullie boek.
Groeten,
Remco
Een van Nederlands bekendste zangers die regelmatig die zeer regelmatig op de buis verschijnt antwoordt op elke vraag die hem tijdens een interview wordt gesteld “Ik moet je eerlijk zeggen dat…”
@David
“Aanvliegen” is een term uit de luchtvaart. Een aloude term in het Nederlands rondom die luchtvaart. Is zonder meer niet als vaagtaal te benoemen. Wel in het door jou genoemde voorbeeld natuurlijk.
Beste Juan,
Dat is met de meeste woorden zo. In de luchtvaart is ‘aanvliegen’ misschien volkomen duidelijk, maar zodra managers afdelingen gaan aanvliegen (of verhangen, maar dat is een ander verhaal), gaat het mis.
Arjen
Ik ben benieuwd of mijn nominatie ‘een stuk of’ en de top 15 komt!