Tagarchief: SP

Het radicale midden en de wervende vaagtaal van het CDA

Het CDA gaat op zoek naar het radicale midden, in ‘nieuwe, wervende taal’. Vandaar dat het rapport ‘Kiezen en Verbinden’ opent met de ‘taakopdracht’ van de opstellers:

‘Met inachtneming van de aanbevelingen welke zijn gedaan in de evaluatierapporten en met kennisname van het Program van Uitgangspunten, de betreffende resoluties en andere partijrapporten over dit onderwerp, heeft het Beraad de taak om een aanzet te formuleren voor een nieuwe koers voor de (Nederlandse) christendemocratie voor de komende 10 à 15 jaar, Agenda 2025.’

Met zo’n taakomschrijving zal het niemand verrassen dat het CDA maar liefst 62 pagina’s nodig heeft om z’n nieuwe ziel en zaligheid uit te dragen. Vrijwel tegelijkertijd brengen PvdA, SP en GroenLinks hun gezamenlijke visie uit, maar die hebben slechts vijf pagina’s nodig voor hun ‘samen de crisis te lijf’.

Terug naar het CDA. Hoe ziet deze radicale middenpartij nieuwe en wervende taal? Tja, alles staat of valt met ‘heldere keuzes’ en deze heldere keuzes, dat is een uitermate belangrijk onderdeel van het radicale midden… Maar ja, zit je dan in het gewone midden als je geen keuzes maakt, of zit je dan juist aan de radicale rand?

Taal is belangrijk voor het CDA. De taal aanpassen aan de huidige tijd is nog belangrijker. Vandaar dat de commissie ‘Nieuwe Woorden, Nieuwe Beelden’ de klassieke uitgangspunten van de partij heeft ‘hertaald’ naar vier ‘actieve intenties’ voor de partij. Een voorbeeldje: ‘Gespreide verantwoordelijkheid’ staat in de hertaling voor de notie dat politiek voor het CDA begint met de ‘erkenning van het maatschappelijk initiatief’. ’t Is maar dat je het weet, maar of je het ook begrijpt? Wij in ieder geval niet.

De rol van de overheid is volgens het CDA heel divers: ‘Een slagvaardige overheid kan afhankelijk
van haar taak differentiëren in haar rol: normeren, reguleren, regisseren, faciliteren, controleren en sanctioneren’. Vermoedelijk is dit lijstje na heel veel discussie en intern geharrewar tot stand gekomen, want het is duidelijk nog wervend. Wat is het verschil tussen normeren en reguleren? Wat is faciliteren? En wat in hemelsnaam is een regisserende overheid? Of gaan we hier wéér de discussie over het omroepbestel aan?

Ten slotte, dat radicale midden komt volgens het CDA neer op: ‘bewegen is noodzakelijk om Nederland structureel te versterken’, en dat vertaalt (of hertaalt?) zich in vijf punten:

  1. Van vrijblijvend naar betrokken
  2. Van grenzen naar ruimte
  3. Van verbruiken naar waarderen
  4. Van polarisatie naar participatie
  5. Van nazorg naar voorzorg

Nou, als dat niet radicaal is… Kennelijk is duidelijke taal toch nog een stapje te radicaal voor het CDA. Of ligt de nadruk misschien toch eerder op een nietszeggend compromis in het midden?

(Meer voorbeelden van CDA-Vaagtaal in onze analyse van het CDA-verkiezingsprogramma en overige verkiezingsprogramma’s)

SP krijgt vaagtaal-rapportcijfervan 8,1

De 7,3 van GroenLinks was al heel aardig, maar de SP overtreft dit met een vaagtaal-rapportcijfer van 8,1. Hoe linkser hoe duidelijker? Het wachten is op de overige verkiezingsprogramma’s.

Uitermate concreet

De SP schrijft zonder slag om de arm. In niet mis te verstane woorden neemt de SP stelling.

  • ‘Politici hebben gefaald…’
  • ‘Zij die zichzelf belachelijke salarissen, bonussen en winsten toekenden…’
  • ‘De crisis van het casinokapitalisme…’

Schrijflesje verkiezingsprogrammataal

Toch is er nog wel het een en ander aan te merken over het taalgebruik in het verkiezingsprogramma van de SP. Net als GroenLinks houdt de SP van de vage begrippen ‘duurzaamheid’ en ‘marktwerking’, en ook de lijdende vorm en voorzetseluitdrukkingen drukken het rapportcijfer.

Daarnaast valt er nog wel eens een loze kreet. Opvallend is de titel van hoofdstuk : ‘Een beter Nederland, voor minder geld.’ Tja, méér doen met minder geld, dat klinkt natuurlijk aantrekkelijk, maar is het ook waar te maken?

De SP houdt niet van marktwerking. Lezers ook niet.

Marktwerking, wat is dat? Strikt genomen betekent dit woord dat de markt zijn werk mag doen, maar vaak gebruiken politici dit woord als eufemisme voor bezuinigen. Andere keren staat dit woord voor het creëren van een markt waar voorheen geen markt was. Op welke betekenis van het woord ‘marktwerking’ doelt de SP?

“De marktwerking in de inburgering stoppen we en aan de voorgenomen marktwerking in de volwasseneneducatie beginnen we niet eens.”

“De marktwerking leidt tot nodeloze concurrentie tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars en hopeloze bureaucratie voor zorgverleners.”

Voorzetseluitdrukkingen, overbodig en onduidelijk

De SP houdt van voorzetseluitdrukkingen, zoals ‘op basis van’ en ‘als gevolg van’. Jammer, want voorzetseluitdrukkingen maken zinnen onnodig ingewikkeld.

“De meerwaarde die de grond oplevert als gevolg van de verandering van bestemming komt ten goede aan de gemeenschap.”

Hier kan de SP ‘als gevolg van’ eenvoudig vervangen door ‘door’:

“De meerwaarde die de grond oplevert door de verandering van bestemming…”

De onderstaande zin is nog een stuk lastiger. Wat staat er precies? Wat betekent ‘op basis van’? Wie vult dat fonds? De woningcorporaties zelf? En is de bijdrage die iedere corporatie levert afhankelijk van de draagkracht van de corporatie? Of betekent deze zin iets heel anders?

“Er komt een solidariteitsfonds voor woningcorporaties, voor het verbeteren van buurten en dorpen. Dat fonds vullen we op basis van de draagkracht van de corporaties. De ‘Vogelaarheffing’ en de vennootschapsbelasting verdwijnen.”

Lijden met de lijdende vorm
De SP houdt van de lijdende vorm, zoals in de zin:

“Het toezicht van het parlement op de veiligheidsdiensten wordt verbeterd.”

De lijdende vorm maakt deze zin onnodig ingewikkeld. Door deze zin in de actieve vorm om te schrijven, is meteen duidelijk wie wat gaat doen:

“Het parlement gaat beter toezicht houden op de veiligheidsdiensten.”

Hoe brengt het CDA het er vanaf? Morgen lees je meer!