Tagarchief: GroenLinks

Het radicale midden en de wervende vaagtaal van het CDA

Het CDA gaat op zoek naar het radicale midden, in ‘nieuwe, wervende taal’. Vandaar dat het rapport ‘Kiezen en Verbinden’ opent met de ‘taakopdracht’ van de opstellers:

‘Met inachtneming van de aanbevelingen welke zijn gedaan in de evaluatierapporten en met kennisname van het Program van Uitgangspunten, de betreffende resoluties en andere partijrapporten over dit onderwerp, heeft het Beraad de taak om een aanzet te formuleren voor een nieuwe koers voor de (Nederlandse) christendemocratie voor de komende 10 à 15 jaar, Agenda 2025.’

Met zo’n taakomschrijving zal het niemand verrassen dat het CDA maar liefst 62 pagina’s nodig heeft om z’n nieuwe ziel en zaligheid uit te dragen. Vrijwel tegelijkertijd brengen PvdA, SP en GroenLinks hun gezamenlijke visie uit, maar die hebben slechts vijf pagina’s nodig voor hun ‘samen de crisis te lijf’.

Terug naar het CDA. Hoe ziet deze radicale middenpartij nieuwe en wervende taal? Tja, alles staat of valt met ‘heldere keuzes’ en deze heldere keuzes, dat is een uitermate belangrijk onderdeel van het radicale midden… Maar ja, zit je dan in het gewone midden als je geen keuzes maakt, of zit je dan juist aan de radicale rand?

Taal is belangrijk voor het CDA. De taal aanpassen aan de huidige tijd is nog belangrijker. Vandaar dat de commissie ‘Nieuwe Woorden, Nieuwe Beelden’ de klassieke uitgangspunten van de partij heeft ‘hertaald’ naar vier ‘actieve intenties’ voor de partij. Een voorbeeldje: ‘Gespreide verantwoordelijkheid’ staat in de hertaling voor de notie dat politiek voor het CDA begint met de ‘erkenning van het maatschappelijk initiatief’. ’t Is maar dat je het weet, maar of je het ook begrijpt? Wij in ieder geval niet.

De rol van de overheid is volgens het CDA heel divers: ‘Een slagvaardige overheid kan afhankelijk
van haar taak differentiëren in haar rol: normeren, reguleren, regisseren, faciliteren, controleren en sanctioneren’. Vermoedelijk is dit lijstje na heel veel discussie en intern geharrewar tot stand gekomen, want het is duidelijk nog wervend. Wat is het verschil tussen normeren en reguleren? Wat is faciliteren? En wat in hemelsnaam is een regisserende overheid? Of gaan we hier wéér de discussie over het omroepbestel aan?

Ten slotte, dat radicale midden komt volgens het CDA neer op: ‘bewegen is noodzakelijk om Nederland structureel te versterken’, en dat vertaalt (of hertaalt?) zich in vijf punten:

  1. Van vrijblijvend naar betrokken
  2. Van grenzen naar ruimte
  3. Van verbruiken naar waarderen
  4. Van polarisatie naar participatie
  5. Van nazorg naar voorzorg

Nou, als dat niet radicaal is… Kennelijk is duidelijke taal toch nog een stapje te radicaal voor het CDA. Of ligt de nadruk misschien toch eerder op een nietszeggend compromis in het midden?

(Meer voorbeelden van CDA-Vaagtaal in onze analyse van het CDA-verkiezingsprogramma en overige verkiezingsprogramma’s)

GroenLinks krijgt vaagtaal-rapportcijfer van 7,3

Het eerste concept-verkiezingsprogramma is binnen. GroenLinks bijt het spits af en legt de vaagtaal-lat meteen hoog: het verkiezingsprogramma krijgt van ons een vaagtaal-rapportcijfer van 7,3.

Dat is hoog, zeker voor een politieke beleidstekst. Een beetje beleidstekst scoort meestal belabberd. Hoe vaag of duidelijk zullen de verkiezingsprogramma’s van de andere politieke partijen zijn? We houden je op de hoogte!

Toch kan het ook bij GroenLinks nog wel iets minder vaag. GroenLinks blijkt bijvoorbeeld een voorliefde voor de lijdende vorm te hebben. Ook het vage, maar veelvuldig gebruikte begrip ‘duurzaam’ roept vragen op. Hieronder enkele citaten uit het verkiezingsprogramma en ons commentaar.

Hét GroenLinks-containerwoord: duurzaam

“Een volgende regering moet leiderschap tonen en de crisis gebruiken als scharnier naar een betere, duurzame toekomst. Onze economie moet weer gaan draaien. En onze welvaart mag niet ten koste gaan van toekomstige generaties.“

Een duurzame toekomst, wat zou dat zijn? Is dat een toekomst zonder oorlog? Een toekomst met een sterke economie, zodat we kunnen blijven consumeren, ofwel duurzaam consumeren? Of is een duurzame toekomst een toekomst waarin we niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen?

Het wij-weten-het-ook-niet-cliché: linksom of rechtsom

“Groen is het meest belovende exportartikel in een wereld die linksom of rechtsom duurzamer wordt.”

Linksom of rechtsom? Yeah, right! En ook ‘duurzaam’ komt hier weer om de hoek kijken.

Er wordt veel geworden bij GroenLinks: de lijdende vorm

“De markt voor financiële derivaten wordt transparanter. Nieuwe financiële producten worden door toezichthouders vooraf getoetst op begrijpelijkheid en risico’s.”

“Het belastingstelsel wordt vergroend. Bestaande milieubelastingen op verpakkingen, energie, afvalstoffen en brandstoffen worden verhoogd.”

“Veetransporten worden aan banden gelegd. Slachtvee mag niet langer dan 4 uur worden vervoerd.”

Er wordt, kortom, heel wat gedaan bij GroenLinks. Maar wie doet dat dan allemaal? Met de lijdende vorm houdt GroenLinks dat lekker vaag. Vandaar onze tip: schrijf zo veel mogelijk lijdende zinnen om naar de actieve vorm. De eerste zin wordt dan bijvoorbeeld:

“De markt voor financiële derivaten moet transparanter. Toezichthouders gaan de begrijpelijkheid en risico’s van nieuwe financiële producten toetsen.”

Wil jij ook een vaagtaal-rapportcijfer voor je eigen tekst? Die geven we je tijdelijk gratis.