Tagarchief: Bolkestein

Verkiezingsvaagtaal en interview Bolkestein

CDA heeft het vaagste verkiezingsprogramma, PvdA en SP zijn het duidelijkst

Het CDA haalt als enige een onvoldoende voor duidelijk taal in zijn verkiezingsprogramma. PvdA en SP zijn met een ruime 8 de duidelijkste partijen. Zo blijkt uit onderzoek van Vaagtaal.

Vaagtaal heeft de verkiezingsprogramma’s onderzocht op onduidelijke, dubbelzinnige, misleidende, overbodige en storende woorden. Dit resulteerde in een rapportcijfer voor duidelijke taal.

Met een 10 is de tekst vaagtaal-vrij, met een 1 is de tekst volstrekt onbegrijpelijk. De resultaten van het onderzoek naar de taal van de verkiezingsprogramma’s staan in de nieuwsbrief Vaagtaal! (pfd op deze pagina, online-versie).

Hier vindt u ook een uitgebreid interview met Frits Bolkestein over zijn visie op de taal in de politiek.

Rapportcijfer duidelijke taal verkiezingsprogramma

  1. PvdA                        8,3
  2. SP                           8,1
  3. GroenLinks                7,3
  4. VVD                         7,1
  5. D’66                         7,0
  6. ChristenUnie              6,0
  7. Partij v/d Dieren         5,5
  8. CDA                         5,1

taalkloof burger-politiek afgenomen?
Alle aandacht voor duidelijke taal in de politiek begint zijn vruchten af te werpen. Alleen het CDA krijgt een onvoldoende voor het taalgebruik, de Partij voor de Dieren en de ChristenUnie scoren een magere voldoende. Toch valt er ook bij de andere politieke partijen nog flink wat te verbeteren. Hieronder staan de  5 meest gebruikte trucs waarmee politici hun boodschap maskeren.

top 5 verkiezingsvaagtaal

  1. Liefde voor loze kreten (unieke tijden, faillissement is een leermoment, linksom of rechtsom, uitdaging)
  2. Overdadig veel zinnen in de lijdende vorm (er wordt een maatregel genomen)
  3. Grossieren in containerwoorden (duurzaamheid, leefbaarheid, innovatie)
  4. Oubolligheid troef (bewerkstelligen, dit zal geschieden)
  5. Ruime slagen om de arm (een aantal, substantieel, aanzienlijk)

Frits Bolkestein ‘kloof tussen burger en politiek moet juist groter’
Extra: het grote Bolkestein-interview: Frits Bolkestein geeft zijn visie op de taal in de politiek.

Meer informatie over politiek en beleidstaal staat in het boek ‘Vaagtaal’ van Arjen Ligtvoet en Cathelijne de Busser. Verkrijgbaar bij de boekhandel.

Degelijke 7,1 voor VVD

Met een vaagtaal-rapportcijfer van 7,1 zit het verkiezingsprogramma van de VVD keurig in de middenmoot. Verrassend genoeg lukte het alle grote partijen op het CDA na om een redelijk tot zeer goed leesbaar verkiezingsprogramma te produceren. In de volgende nieuwsbrief staat een vergelijking van alle verkiezingsprogrammavaagtaal en een interview met Frits Bolkestein over politieke vaagtaal, het Binnenhofbargoens.

De tussenstand

Ondernemende partij met slag om de arm
Het VVD-verkiezingsprogramma is een degelijk, tikkeltje saai programma zonder al te veel vaagtalige verrassingen. Een enkele keer gaat het toch mis: zo houdt de VVD van innovatie, clustering en een dynamische arbeidsmarkt, en hecht de partij veel waarde aan het creëren van de juiste randvoorwaarden waarbinnen de economie kan groeien. Ook is het taalgebruik aan de formele kant:
‘De VVD wil dat ondernemers hier te allen tijde zelf over mogen beslissen.’

De VVD doet er verder alles aan om zich niet vast te leggen aan concrete bedragen of aantallen. Jammer, want hiermee houdt ze wel een heel ruime slag om de arm:

  • ‘…en wordt de arbeidskorting substantieel verhoogd.’
  • ‘Dat betekent dat de groei van de overheidsuitgaven aanmerkelijk moet worden teruggebracht…’
  • ‘Afschaffing van de levensloopregeling en de ouderschapsverlofkorting betekent een aanzienlijke vereenvoudiging van de loonheffing.‘
  • ‘… wil de VVD een aantal verplichte herkeuringsmomenten invoeren.’
  • ‘Daadkrachtig en op tijd handelen bepaalt in belangrijke mate de effectiviteit van een kleine overheid die zijn burgers tot dienst is.’

Wij arme lezers van verkiezingsprogramma’s hebben niets aan substantieel, aanmerkelijk, aanzienlijk, een aantal of in belangrijke mate. Wij willen weten hoeveel en stellen prijs op een stubstantieel aantal verbeteringen! VVD, kom op, vul het even in. Dank u!

Komkommerpolitiek

Ooit noemde Frits Bolkestein de taal van de politiek binnenhofbargoens, ofwel het boeventaaltje van politici. En inderdaad, je zult een politicus van een regeringspartij nooit betrappen op een eenduidig ja of nee. Zelfs een uitermate simpele vraag levert een ellenlang en nauwelijks te volgen betoog op.

Spreken politici altijd binnenhofbargoens? Nee, tijdens verkiezingscampagnes spreken ze opeens wél duidelijke taal. Op dat moment komen de harde beloftes op tafel voor een beter Nederland, zelfs al sneuvelen die beloftes later allemaal weer in een grote stroom binnenhofbargoens.

Toch is er nog een tijd dat politici ineens wel duidelijke uitspraken doen. En dat is nu, in de komkommertijd. De komkommertijd is het ideale moment om proefballonnetjes op te laten. De komkommertijd is hét moment om krasse uitspraken te doen.

Neem staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Klijnsma stelt voor om de ww-premie weer in te voeren. En dat nadat de ww-premie kort geleden nog met veel trompetgeschal is afgeschaft. Prima moment om te roepen dat die weer ‘aangeschaft’ moet worden.

Natuurlijk zou Klijnsma zoiets nooit roepen op een reguliere werkdag van het kabinet. Haar idee zou meteen door alles en iedereen worden afgeschoten. Nee, de komkommertijd is hier veel geschikter voor. Nu kan het nieuws lekker een paar dagen rondzingen. Nu kom je weer eens in de krant. Nu kun je jezelf risicoloos profileren. Na het reces zeg je dat het gewoon even een ideetje was en ga je over op de orde van de dag.

Kortom, het is een knap staaltje komkommerpolitiek. Het lijkt duidelijke taal, maar het is vaagtaal.