6 | Hoe concreter hoe beter

Regel 6 | Hoe concreter hoe beter | over abstracte taal

Sommige woorden helpen de lezer van de regen in de drup. Wat moet de burger denken van een plan om de leefbaarheid in de stad te verbeteren? Is het goed voor de klant als een winkel duurzaam onderneemt? Waarom is een laagdrempelig ziekenhuis goed voor zijn patiënten? Wil jij je lezer wel aan de hand nemen? Schep dan duidelijkheid en zeg zo concreet mogelijk wat je bedoelt.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | veelvoorkomende vage woorden

Dus niet

  • De gemeente gaat de leefbaarheid in uw wijk verbeteren.

Maar

  • De gemeente gaat volgende maand tien Kastanjebomen planten op het Jansplein.
  • De gemeente plaatst volgende maand tien extra lantaarnpalen op het Jansplein om het drugsdealers zo lastig mogelijk te maken.

concreter is beterWaarom concreet schrijven?
Bij vage en nietszeggende woorden moet de lezer zelf bedenken wat jij als schrijver bedoelt. Een gevaarlijke situatie, want misschien interpreteert de lezer jouw boodschap wel heel anders dan jij voor ogen hebt. Stel, jij vindt dat jouw bedrijf ook op lange termijn veel winst moet maken, en daarom schrijf je:

  • Duurzaamheid staat bij ons hoog in het vaandel.

Je lezer denkt bij ‘duurzaamheid’ echter niet aan winst, maar gaat er vanuit dat jouw bedrijf bomen plant om zijn CO2-uitstoot te compenseren.

Je had dus moeten schrijven:

  • Wij streven naar een jaarlijkse winststijging van tenminste 5 procent.

Hoe schrijf je concreet?
Een eeuwenoude wijsheid luidt: ‘weet wat je wilt zeggen en de woorden zullen volgen’. Wie deze wijsheid in acht neemt, schrijft bijna automatisch concreet. Stel, je schrijft het volgende:

  •  Ons onderwijs is competentiegericht

Vermoedelijk koos je voor deze formulering, omdat je eigenlijk niet goed weet wat je wilt zeggen. Maar als jij het al niet weet, hoe moet je lezer dan weten waar je op doelt ? De ene lezer weet zeker dat leerlingen meerdere bedrijfsbezoeken afleggen, de ander meent dat je verwijst naar de cursus  solliciteren die iedere eindexamenkandidaat volgt. Als jij wel had geweten wat je je lezer duidelijk wilde maken, dan had je voor een andere formulering gekozen. Bijvoorbeeld:

  • In het derde jaar lopen alle vmbo-leerlingen een stage van vier weken.

Wanneer juist wel vaag blijven?
Snode plannen kun je prima verbloemen met indrukwekkende, maar nietszeggende woorden. Stel, je vreest dat je tien mensen  moet ontslaan. Met deze vage formulering houd je een paar veilige slagen om de arm:

  • Het is niet onwaarschijnlijk dat er het komende jaar een personeelsverschuiving plaatsvindt.

Natuurlijk kun je vage taal ook prima inzetten om je onwetendheid te verbergen. Je weet niet of een bedrijf ergonomisch ontworpen stoelen verkoopt of een goed bereikbare klantenservice heeft? Laat het in het midden en vermeldt gewoon dat het bedrijf klantgericht is. Je weet niet of de training over het opzetten van een betoog gaat, of over spreken voor publiek? Noem het dan simpelweg een communicatietraining.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | veelvoorkomende vage woorden

2 gedachten over “6 | Hoe concreter hoe beter

  1. Pingback: Veelvoorkomende vage woorden

  2. Ingrid van den Bergh

    Heb al eens wat rondgesnuffeld in uw anti-vaagtaaladviezen. Ze zijn uit mijn hart gegrepen.
    Bij het gebruik van abstracte taal zou ik nog willen opmerken dat deze taal niet altijd alleen maar onduidelijk is. Ze is ook vermijdend. Vooral overheden willen niet op hun woorden en beloftes worden vastgepind, vandaar dat zij hun uitspraken aan de vage = onduildeijke kant houden. Ik krijg daarbij altijd de indruk dat zij pretenderen ons iets te beloven wat ze helemaal niet waar kunnen maken. Als Ivo Opstelten bijvoorbeeld zijn dooddoenende uitdspraak: “we gaan dit kei- en keihard aanpakken” de wereld inslingert vraag ik me af wat hij nou concreet van plan is te gaan doen.

    Gaat u vooral door met uw activiteiten op het gebied van vaagtaal of beter gezegd tégen vaagtaal.

    Met schrijfgroet,
    Ingrid van den Bergh

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>