13 | Schrijf afkortingen uit

Schrijfregel 13 | Schrijf afkortingen uit | over ontluisterende afko’s

Is een duidelijke SLA nou niet bepaald de USP van HRM? Heb jij ooit ASAP een SWOT moeten opstellen voor de CFO en brak je spontaan het angstzweet uit bij al deze afkortingen? Nou, zo vergaat het de lezer ook als hij een afkorting tegenkomt die hij niet meteen begrijpt. Help je lezer en schrijf afkortingen uit. Tenzij je zeker weet dat de afkorting geen leeshorde is.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | aanstel-Amerikaanse afko’s | cijfers als afko

niet: D.m.v. de t.g.v. het nwe. beleid aangepaste procedures. Hoopt BU FIN problemen op te lossen c.q. te voorkomen.
maar: De afdeling Financiën hoopt uit de problemen te komen nu zij de procedures aan het nieuwe beleid heeft aangepast.

Akortingen… handig?
Afkortingen vormen vaak een bijna onneembare leeshorde. Ze leiden tot vervelende misverstanden als de lezer ze anders interpreteert dan de schrijver bedoelt. Wat betekent: ‘Het beleidsplan is veranderd t.g.v. de nieuwe medewerkers’. Is het plan veranderd ten gunste van, ten gevolge van of misschien ter gelegenheid van de nieuwe medewerkers? Of wat te denken van de titel van een beleidsstuk: ‘Leerling en S.O.’? Staat S.O hier voor speciaal onderwijs of voor schoolonderzoek?

Een afkorting mag voor jou dan wel volkomen duidelijk zijn en jij bespaart typetijd met afkortingen, maar jouw tijdswinst staat in geen verhouding tot de ellende die je je lezer aandoet. Als het jou om tijdwinst gaat, volg dan een cursus sneltypen of schrijf kortere teksten!

afkortingen soms erg gevaarlijk

Afkortingen, soms wel
Afkortingen zijn niet per definitie verboden, ze kunnen zelfs voordelen hebben boven het uitgeschreven woord. Als je zeker weet dat alle lezers de afkorting kennen en dat er geen misverstanden ontstaan, kun je een woord afkorten en daarmee schrijftijd, leestijd én bladruimte besparen. Zonder afkortingen ben je bijvoorbeeld heel wat meer tijd en papier kwijt zijn aan alledaagse schriftelijke communicatie. Een simpel kattenbelletje aan je moeder zou er dan al snel zo uitzien:

afkosRond jij s’il vous plaît voor maandag die aanvraag voor de algemene ouderdomswet af?

Terwijl het er ook zou kan uitzien:

Rond jij s.v.p. voor maandag de aow-aanvraag af?

Sommige afkortingen zijn zo bekend, dat je ze gerust kunt gebruiken. Denk aan PvdA, havo of KNVB. Het is niet nodig om deze woorden uit te schrijven en vaak is dat zelfs af te raden. Veel lezers zullen zelfs raar opkijken als er in een tekst iets staat over de Partij van de Arbeid, het hoger algemeen vormend onderwijs of de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond.

Er zijn ook afkortingen waarvan weinig mensen nog weten waar de letters voor staan. Ook in zulke gevallen kun je maar beter de afkorting gebruiken. Een klant die bij een platenzaak informeert naar een digital versatile disc krijgt krijgt waarschijnlijk een vragende blik van de verkoper en geen dvd’tje. Vergeljkbare woorden zijn DNA (DeoxyriboNucleic Acid), de SPAR-supermarkt (door eendrachtige Samenwerking Profiteren Allen Regelmatig) en ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line).

afkos

Namen afkorten
Lange namen kun je afkorten als je zeker weet dat alle lezers de afkorting kennen. Dat is vooral handig als er veel lange namen in een tekst voorkomen. Twijfel je of alle lezers weten waar een afgekorte naam voor staat? Schrijf het woord dan in ieder geval één keer uit en zet de afkorting tussen haakjes. Je kunt de afkorting ook woordelijk toelichten (‘CKV staat voor culturele en kunstzinnige vorming’). Daarna kun je de afkorting wel gebruiken:

Basisschool ‘het Haasje’ biedt alle leerlingen 2 uur per week culturele en kunstzinnnige vorming, ofwel CKV. Zowel leerlingen als ouders zijn zeer enthousiast over de CKV. Vanaf volgend jaar willen we het aantal lessen CKV daarom verdubbelen naar 4 uur per week.

Tip – pas op met die punt
Afkortingen die op een punt eindigen zijn nog eens extra storend, omdat je een punt bijna automatisch als zinseinde leest. In combinatie met een tekstverwerker die na een punt automatisch een hoofdletter zet, levert dat verwarring en dubbelzinnigheid op. Neem de zin ‘De winst is € 89,4 mln. Lager dan vorig jaar.’ Door de onnodige afkorting van het woord ‘miljoen’, staat de lezer voor een raadsel: is de winst nu bijna negentig miljoen lager dan vorig jaar? Of bedraagt de winst € 89,4 miljoen, en is dit lager dan vorig jaar?

afkosAfkortingen als jargon
Binnen een groep, bijvoorbeeld van chemici, controllers of docenten, kunnen afkortingen – net als jargon – een nuttige rol vervullen. Buiten de eigen groep zullen veel afkortingen waarschijnlijk voor problemen zorgen. Neem nog eens deze zin:

‘D.m.v. de t.g.v. het nwe. beleid aangep. procs, hoopt BU FIN problemen te voorkomen.’

In een interne bedrijfsrapportage kan BU FIN duidelijk zijn. Voor een algemeen publiek kun je beter business unit financiën schrijven. De overige afkortingen in de bovenstaande zin kun je ook maar beter wel uitschrijven:

Door middel van de ten gevolge van het nieuwe beleid aangepaste procedures, hoopt BU FIN problemen te voorkomen’.

Nog beter is het om deze zin in één moeite door naar normaal Nederlands te vertalen:

‘De afdeling financiën hoopt uit de problemen te komen nu zij haar procedures heeft aangepast aan het nieuwe beleid.’

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | aanstel-Amerikaanse afko’s | cijfers als afko

afkos

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>