Qbuzzzzzzzzzzzzzzzzzzz

Sinds 13 december verzorgt Qbuzz alle busverbindingen in Groningen en Drenthe. Trots presenteert deze nieuwe vervoerder de dienstregeling in een keurig uitziend boekje.

Het lijkt er allemaal een stuk beter op te worden. Vooral de reizigers in het grensgebied bij Schoonebeek komen er goed vanaf. Vanaf de grens bij Nieuw-Schoonebeek is er nu bijvoorbeeld een heuze spitslijn die ’s morgens elk halfuur naar Emmen rijdt. Ook reizigers die in Coevorden overstappen op de trein hebben geluk. De aansluiting op de stoptreinen van en naar Zwolle is vanaf nu naadloos.

‘Heerlijk! Wat een vooruitgang!’, denkt de argeloze reiziger in het grensgebied, ‘nooit meer stressen in de spits, maar met een krant en een thermoskan met koffie in de spitslijn naar het werk.’ Helaas, schijn bedriegt. Alleen om 6:34 en 7:04 kan de spitsreiziger vanaf de grens in Nieuw Schoonebeek naar Emmen reizen.

Dat is inderdaad om het halfuur…. nou ja, één keertje dan. Daarna is de spits kennelijk voorbij. Wie later op de dag naar Emmen wil reizen, heeft pech. Morgen is er weer een dag, mét spitslijn.

En dan die naadloze aansluiting op de stoptrein in Coevorden. 3 minuten bedraagt die naadloze aansluiting. De enkeling die dit haalt, heeft inderdaad een naadloze verbinding, maar de meesten zullen de trein voor hun neus weg zien rijden. Zeker met al die sneeuw en gladheid.

Eén overstap haalt Qbuzz wel: de naadloze overstap op een rode vaagtaalkaart, elk halfuur weer. Gefeliciteerd!

Beleidsresistent beleid?

Het nieuwe jaar is al weer een paar dagen oud. Tijd om de eerste rode vaagtaalkaart uit te delen.  

En die gaat naar voormalig staatssecretaris van Onderwijs en Wetenschappen Jacques Wallage. In zijn boek ‘Plaats van Bestemming’ beargumenteert hij schaamteloos dat het onderwijs de afgelopen jaren beleidsresistent is gebleken voor de onderwijsvernieuwingen.

Tja, zo maakt Jacques het de PvdA wel erg makkelijk. Met dit zorgvuldig gekozen woord weet hij de schuld van het falende onderwijsbeleid moeiteloos in de schoenen van de juffen en meesters te schuiven. Zij waren het die ervoor gezorgd hebben dat het onderwijsniveau in Nederland nog altijd niet terug is op het ooit zo hoge niveau. Niet de beleidsmakers of het beleid. Daar was niets mis mee, dat beleid was perfect… Als die lastige docenten nu een beetje hadden meegewerkt…

Dat vraagt om een rode vaagtaalkaart. Nu maar hopen dat Wallage niet beleids- of anderszins resistent is voor deze serieuze waarschuwing. Aan de vaagtaalkaart zal dat niet liggen!

Redelijke wanordelijkheden

De opsomming is een lastige stijlfiguur, en ook het opstellen van gedragsregels is niet eenvoudig. De combinatie hiervan – een opsomming van gedragsregels – resulteert in winkelcentrum Gansehof in een wel heel merkwaardige tekst.

Letterlijk gelezen mag je in Gansehof niet stapvoets rijden met je scootmobiel. Ook mag je niet tegen een raamkozijn zitten als je tegelijkertijd op de vloer ligt. Dat laatste is natuurlijk al verdomd lastig, maar de maker van deze regels houdt kennelijk met alles rekening.

Gelukkig is niet alles verboden: als je een ‘redelijk doel’ hebt, mag je mensen lastig vallen. Een ‘redelijk doel’ is een rekbaar begrip.  Een straatschoffie die het gewoon leuk vindt om te etteren, vindt zelf dat hij een heel redelijk doel heeft.

Eén gedragsregel blijft zelfs na zorgvuldig herlezen een groot mysterie:

Het is verboden in het winkelcentrum zich tezamen met anderen te begeven naar al dan niet tezamen met anderen deel te nemen aan een samenscholing, onnodig op te dringen of door uitdagend gedrag aanleiding te geven tot wanordelijkheden.

Het zal duidelijk zijn. Met deze huisregels smeekt winkelcentrum Gansehof om een rode vaagtaalkaart. Nu maar hopen dat deze rode kaart geen aanleiding tot wanordelijkheden geeft.

verbodsbord shopping centre

Chaos op school

Kleuters lopen verdwaasd door de gang. In de deuropening van de gele groep staat een klein meisje met blonde vlechtjes. Aan haar linkerhand bungelt slapjes een groezelige knuffelaap. Ze huilt. De juf van de groene groep tuurt met een strak gezicht naar het gewoel in de school.

Wat is hier aan de hand? Is het een mislukte ontruimingsoefening? Is er een dreigbrief ontvangen? Is er een kind zoek? Nee, gelukkig niets van dat alles. De oorzaak van deze chaos is een mysterieuze tekst op het mededelingenbord:

  • Gezien het feit dat de jongere kinderen van de groene groep ’s middags slapen, is er door ons besloten dat de kinderen het vijfde uur doorbrengen met spelen in de gele groep. Het begeleidingsrooster blijft nochtans hetzelfde.

Wie gaat nu waar spelen? En wanneer? En waarom? Zo zie je maar: vaagtaal veroorzaakt groot én klein leed. Vandaar dat deze schrijftechnisch minder begaafde juf een welverdiende rode kaart krijgt.

Luchtfietsen

‘Humor en strijd helpen een bedrijf vooruit’

Deze gouden ondernemerstip komt van de directeur van de Koninklijke Utermöhlen, Don van der Vat. In de rest van het artikel legt hij even uit hoe je als bedrijf succes kunt hebben (Dagblad van het Noorden, 13 oktober 2009). Daarbij grossiert hij in zo veel vaagtaal dat hij een rode vaagtaalkaart niet kan ontlopen.

Zo begon hij zijn carrière als troubleshooter (cowboy?) om meteen een noodzakelijke afslankoperatie door te voeren (was hij te dik?). Zijn motto: je moet innovatief bezig zijn (mooi, het innovatiecliché). Daarbij wil hij ‘dat mensen goed op elkaar zijn afgestemd’ en dat bereik je als medewerkers zich proactief opstellen (jawel, proactief, de grootse personeelspraatdooddoener). Gelukkig waardeert hij zijn personeel wel, je moet immers op elkaars competenties (wat zijn dat precies?) kunnen rekenen en bouwen…

Mooie tips, maar of we daar nu succesvolle zakenlui van worden?

Heroverweging: rode kaart voor Beatrix

De troonrede van 2009 doet aan taalkundige vernieuwing:

  • De regering zal het komende halfjaar fundamentele heroverwegingen voorbereiden…
  • De heroverwegingen moeten er ook toe leiden dat onderwijs, kennis, innovatie en ondernemerschap doelgerichter worden ingezet…
  • De heroverwegingen hebben tot doel fundamentele keuzes te maken met het oog op een economisch en sociaal krachtig Nederland.

Wat zou de koningin met deze heroverwegingen bedoelen? Volgens de van Dale is een heroverweging een synoniem voor bezinning. Maar jezelf voorbereiden op fundamentele bezinningen is lariekoek. Wie verder leest, merkt al snel dat de koningin eigenlijk doelt op doodgewone bezuiningen:

  • Om bij te dragen aan het noodzakelijk herstel van de overheidsfinanciën zal onderzocht worden waar met 20 procent besparing maatschappelijke doelen kunnen worden gerealiseerd

En daar komt de aap uit de mouw: vermomd in vaagtaal en verkocht met het aloude meer doen met minder geld, gaan we gewoon ordinair bezuinigen.

Voor deze heroverweging krijgt de koningin een rode kaart.

Brief NS ontspoort

13_kMijn trein heeft soms vertraging. Ik vul dan een vertragingsformulier in, stuur dat naar de NS en krijg een paar weken later mijn geld terug. Na de laatste keer vertraging kreeg ik geen geld terug, maar wel een automatisch opgestelde brief. De brief begon met een lang  verhaal over hoe het in de toekomst allemaal beter gaat worden en eindigde met deze zin:

‘Helaas kunnen wij uw verzoek niet in behandeling nemen, omdat de originele vervoerbewijzen en/of een kopie van uw abonnement of rekeningafschrift niet zijn meegestuurd. U kunt deze alsnog, onder vermelding van bovengenoemd kenmerk, binnen een maand na dagtekening van deze brief opsturen…’

Wat moest ik doen? Geen flauw idee. Mijn originele vervoersbewijs – in de volksmond ook wel treinkaartje genoemd – had ik meegestuurd. In mijn geval zou de en/of dus een of moeten zijn en zou ik nu een abonnement of rekeningafschrift moeten meesturen. Maar omdat ik geen abonnement heb, valt ook dat af. Ik concludeer daarom dat ik een rekeningafschrift moet sturen, maar waarom zou ik dat moeten doen? Waarom wil de NS mijn bankafschrift controleren? En wat als ik contant zou hebben betaald?

Er zit niets anders op dan de NS te bellen en navraag te doen. Na enig rondbellen krijg ik de juiste persoon aan de lijn. Ook hij vindt de brief erg onduidelijk geformuleerd, maar zal het voor me uitzoeken. Zoals beloofd belt hij binnen een halfuur terug. Er is niets aan de hand, het geld is zelfs al op mijn rekening gestort. Hij kon niet verklaren waarom ik deze brief gekregen had.

Zo zie je, een handige automatisch opgestelde brief leidt tot verwarring, tijdverspilling, irritatie, en extra kosten. Verwarring omdat ik niet wist wat ik moest doen. Tijdverspilling omdat ik lang heb zitten broeden op de boodschap van deze brief. Irritatie omdat ik er niet uitkwam. Extra kosten omdat ik de NS-medewerker enige tijd van echt belangrijk werk heb afgehouden.

Met veel genoegen geef ik de NS daarom een rode kaart voor hun vage brief. Ten eerste omdat de NS automatisch opgestelde brieven verstuurt, maar niet de moeite neemt om verschillende versies op te stellen. Ten tweede omdat de NS ook zelf niet meer kan achterhalen wat de boodschap van deze brieven is. Als dat geen vaagtaal is!

Rookverbod gaat in rook op

duiveltjeHet gerechtshof in Leeuwarden heeft de eigenaren van het Groningse café De Kachel vrijgesproken van overtreding van het rookverbod. Eerder sprak het gerechtshof in Den Bosch het Bredase café Victoria al vrij.

Café de Kachel heeft het rookverbod overtreden. Toch heeft het hof in Leeuwarden het café vrijgesproken. De wet bevat „geen verplichting voor horecaondernemers zonder personeel een rookverbod in te stellen”, aldus het gerechtshof in Leeuwarden.

Iedereen kent de intentie van minister Klink. Inderdaad, een rookverbod in de horeca. Toch blijkt zijn wet niet uitvoerbaar. Hij heeft zijn wet zo vaag geformuleerd, dat café-eigenaren er alle kanten mee uit kunnen. Weliswaar staat er dat cafés verplicht zijn om maatregelen te treffen te roken, er staat niet dat ze roken ook moeten verbieden. En voor iets wat niet in de wet staat, kun je ook niet gestraft worden

Voor deze onduidelijke formulering krijgt minister Klink een rode kaart. Doordat hij zijn wet onduidelijk heeft verwoord, dreigt zijn hele beleid te mislukken. Als dat geen vaagtaal is.

Balkenende: angstretoriek en terrorismeclichés

Gisterenavond sprak Balkenende bij Knevel en Van den Brink over het belang van de Europese verkiezingen: zowel terroristen als de klimaatverandering hebben zonder Europa vrij spel. Kennelijk ziet Balkenende de toekomst angstaanjagend somber in, en is een stem voor Europa de enige manier om dit naderende onheil af te wenden.

In zijn NOS-blog roept Balkenende op om eerlijk over de voor- en nadelen van Europa te spreken. Toch weet hij alleen wat voordelen op te sommen. Bij Knevel en Van den Brink gaat hij nog een stapje verder: kritiek op Europa mag, zolang het maar positief is. Europa heeft ons immers vrede gebracht na de zwartste bladzijde uit de Europese geschiedenis. Met dit opgeheven vingertje maakt Balkenende ons wijs dat een negatieve houding jegens Europa onvermijdelijk tot rampspoed en oorlog leidt.

Het argument van Balkenende om voor Europa te stemmen leunt zwaar op het angstcliché van terrorisme en rampzalige klimaatveranderingen. Voor dit non-argument krijgt Balkenende de eerste rode vaagtaalkaart. Immers, van een premier mag je toch wel betere argumenten verwachten. In het geval van Europa zou dat niet zo moeilijk moeten zijn.