Categorie archief: Geen categorie

Vaagtaal.nl te koop!

Met heel veel plezier heb ik het taalblog vaagtaal.nl opgezet en bijna 15 jaar onderhouden. Na een paar jaar rustige aanlooptijd, schoot de populariteit van vaagtaal.nl in 2008 omhoog met sindsdien gemiddeld bijna 100.000 pageviews per jaar. Ook de afgelopen jaren trok vaagtaal.nl nog rond de 60.000 pageviews per jaar, hoewel ik vrijwel niets meer met de site heb gedaan.

Ondertussen is ook het woord vaagtaal in het woordenboek (Van Dale) opgenomen en is het begrip behoorlijk bekend, net als de jaarlijkse vaagtaalverkiezing.

De afgelopen jaren richt ik mij steeds meer op mijn andere werkzaamheden als yogaleraar, mindfulnesstrainer en meditatiebegeleider bij Yogaschule Mara.

Vandaar dat ik vaagtaal.nl te koop aanbied!

Traffic Vaagtaal copy

Hou je van taal? Wil je met een knipoog strijden tegen vaag taalgebruik? Dan biedt vaagtaal.nl een uitstekende kans om een groot publiek te bereiken – en daarmee natuurlijk ook de aandacht op je eigen (taal)producten en diensten te vestigen.

Dus, ter overname aangeboden: de domeinnaam “vaagtaal.nl”, de website (exclusief de tekeningen van Rob Derks) en het woordmerk “vaagtaal” (Benelux). Heb je interesse? Doe een bod! Vragen? Neem contact met me op.

Fijne feestdagen!

Arjen Ligtvoet

PS

Het highlight (ehm, pardon, hoogtepunt) van vaagtaal was het boek ‘Vaagtaal’, dat in november 2009 in de winkels lag. In diezelfde maand haalde de vaagtaalverkiezing de voorpagina van de Telegraaf en schreef bijvoorbeeld Taalfrik Hofland over vaagtaal. Verder is er geregeld op televisie en radio aandacht voor vaagtaal en de vaagtaalverkiezing geweest.

Van vaagtaal tot mindfulnesstrainer

centrum_Mara_2_webHet leven neemt soms een verrassende wending. Ook het leven van een vaagtaalbestrijder.

Zo eindigde het woord ‘mindfullness’ in de Vaagtaalverkiezing 2013 op de vijfde plaats. Terecht, mindfulness, vaak met twee l-len gespeld, wás toch echt een vaag modewoord. Of niet soms?

Had je mij toen voorspeld dat ik anderhalf jaar later zelf mindfulnesstrainer zou zijn? Ik had meewarig naar mijn voorhoofd gewezen en je gevraagd of je je pilletjes die dag wel geslikt had.

Toch is het zo (zie ligtvoetigheden.nl).

Die vijfde plaats van ‘mindfullness’ leverde mij namelijk heel wat reacties op – ook minder subtiele, on-mindful boze reacties van mensen die mindfulness allesbehalve vaag vonden. Om recht te doen aan al die mindfulnessvoorvechters verdiepte ik mij in mindfulness en de achtweekse mindfulnesstraining, die de Amerikaan Jon Kabat-Zinn enkele decennia geleden ontwikkelde.

Als snel was ik verkocht… en na ruim een jaar opleiding ook mindfulnesstrainer. In het Duitse plaatsje Twist, net over de grens bij Coevorden en Emmen, heb ik mijn eigen praktijk, centrum Mara. Mét blog (schrijversbloed kruipt waar het niet gaan kan).

Je kunt er terecht voor de klassieke achtweekse mindfulness- of aandachttraining. Op maandagavond 21 september gaat de training van start (data en tijden). Op donderdagavond 8 oktober start ook een Duitstalige training.

Je kunt ook aanschuiven – zonder aanmelding vooraf – tijdens de open meditatie, woensdagochtend van 06:00 tot 06:45 en vrijdagavond van 19:30 tot 20:15. Kijk even in de agenda voor de data.

Of, je kunt meedoen aan de training ‘beginnen met mediteren’ en de beginnerscursus mindfulnessyoga.

Ik verheug me op je komst, hoe vaag je ‘mindfulness’ nu misschien ook nog vindt :-)

Je kunt natuurlijk ook nog altijd bij me terecht voor duidelijke taal (tekstridder.nl) en de strijd tegen vaagtaal. Binnenkort volgt er overigens nieuws over de Vaagtaalverkiezing 2015. Gegarandeerd mindfulnessvrij!

Hier nog even m’n ‘mindfulle’ websites:
ligtvoetigheden.nl
leichtfuessigleben.de

centrum_Mara_1_web

Tangconstructieschrijfwedstrijd

Wedstrijd: schrijf de langst leesbare tangconstructie

Regels zijn er om te negeren. Vandaar deze wedstrijd: schrijf een zo lang mogelijke, maar nog wel leesbare/begrijpelijke tangconstructie (dat laatste is natuurlijk subjectief…).

Je kunt je tangconstructies tot eind februari als commentaar ‘inleveren’ onderaan deze pagina. Daarna  bepaalt de vaagtaalredactie de winnaar. Naast eeuwige roem en hopelijk een hoop schrijfplezier, levert dat de winnaar een exemplaar op van de Stijlwijzer schriftelijk rapporteren.

Je mag natuurlijk ook volstrekt onleesbare gedrochten van tangconstructies insturen. Het liefst voorbeelden die je ‘in het wild’ gevonden hebt, bijvoorbeeld op je werk of in je brievenbus. Dan kunnen we met z’n allen lekker gruwelen!

Bij de 25 elementaire schrijfregels lees je meer over tangconstructies.

Ter inspiratie alvast deze kommaloze tangconstructie van 74 woorden:

  • De langbenige en onwaarschijnlijk aantrekkelijke in haar blauwgrijze minirokje van velours van een duur en exclusief designerlabel uiterst sexy geklede langharige blonde goedgekapte vrouw stapte gracieus met haar strak door de stof van haar nauwelijks iets aan de verbeelding overlatende rok omspannen volle en veelbelovende billen bijna schonkig heupwiegend en nagekeken door veel hun tot de pijngrens nek verdraaiende afgetrapte spijkerbroek dragende slonzig geklede mannen met ranzige bierbuikjes en vettige overhemden over het trottoir.

Heb je overigens ontdekt wat de ‘dichtgeknepen’ hoofdzin is? Kort, maar krachtig:

  • de vrouw stapte over het trottoir.

Succes en geniet van het schrijven!

Schrijfregel 6 | Hoe concreter hoe beter | over abstracte taal

Sommige woorden helpen de lezer van de regen in de drup. Wat moet de burger denken van een plan om de leefbaarheid in de stad te verbeteren? Is het goed voor de klant als een winkel duurzaam onderneemt? Waarom is een laagdrempelig ziekenhuis goed voor zijn patiënten? Wil jij je lezer wel aan de hand nemen? Schep dan duidelijkheid en zeg zo concreet mogelijk wat je bedoelt.

Stem ook nog even op de vaagste vaagtaal van 2013

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen

Dus niet

  • De gemeente gaat de leefbaarheid in uw wijk verbeteren.

Maar

  • De gemeente gaat volgende maand tien Kastanjebomen planten op het Jansplein.
  • De gemeente plaatst volgende maand tien extra lantaarnpalen op het Jansplein om het drugsdealers zo lastig mogelijk te maken.

concreter is beterWaarom concreet schrijven?
Bij vage en nietszeggende woorden moet de lezer zelf bedenken wat jij als schrijver bedoelt. Een gevaarlijke situatie, want misschien interpreteert de lezer jouw boodschap wel heel anders dan jij voor ogen hebt. Stel, jij vindt dat jouw bedrijf ook op lange termijn veel winst moet maken, en daarom schrijf je:

  • Duurzaamheid staat bij ons hoog in het vaandel.

Je lezer denkt bij ‘duurzaamheid’ echter niet aan winst, maar gaat er vanuit dat jouw bedrijf bomen plant om zijn CO2-uitstoot te compenseren.

Je had dus moeten schrijven:

  • Wij streven naar een jaarlijkse winststijging van tenminste 5 procent.

Hoe schrijf je concreet?
Een eeuwenoude wijsheid luidt: ‘weet wat je wilt zeggen en de woorden zullen volgen’. Wie deze wijsheid in acht neemt, schrijft bijna automatisch concreet. Stel, je schrijft het volgende:

  •  Ons onderwijs is competentiegericht

Vermoedelijk koos je voor deze formulering, omdat je eigenlijk niet goed weet wat je wilt zeggen. Maar als jij het al niet weet, hoe moet je lezer dan weten waar je op doelt ? De ene lezer weet zeker dat leerlingen meerdere bedrijfsbezoeken afleggen, de ander meent dat je verwijst naar de cursus  solliciteren die iedere eindexamenkandidaat volgt. Als jij wel had geweten wat je je lezer duidelijk wilde maken, dan had je voor een andere formulering gekozen. Bijvoorbeeld:

  • In het derde jaar lopen alle vmbo-leerlingen een stage van vier weken.

Wanneer juist wel vaag blijven?
Snode plannen kun je prima verbloemen met indrukwekkende, maar nietszeggende woorden. Stel, je vreest dat je tien mensen  moet ontslaan. Met deze vage formulering houd je een paar veilige slagen om de arm:

  • Het is niet onwaarschijnlijk dat er het komende jaar een personeelsverschuiving plaatsvindt.

Natuurlijk kun je vage taal ook prima inzetten om je onwetendheid te verbergen. Je weet niet of een bedrijf ergonomisch ontworpen stoelen verkoopt of een goed bereikbare klantenservice heeft? Laat het in het midden en vermeldt gewoon dat het bedrijf klantgericht is. Je weet niet of de training over het opzetten van een betoog gaat, of over spreken voor publiek? Noem het dan simpelweg een communicatietraining.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen

Fictionele droom | lezen zonder leeshordes

Het is de eerste mooie zomerdag van het jaar. Je gaat een dagje naar zee. Lekker lezen op het strand met een spannend boek van Guus Kuijer. Je spreidt je badhanddoek uit en gaat zitten. Even wiebelen zodat je billen perfect in het zand passen…

Toen Mark wakker werd, was het wonderlijk stil in huis. Alleen zijn horloge lag luid te tikken op het tafeltje naast zijn bed. Verder geen geluid. Ook buiten geen geronk van auto’s, geen kinderstemmen, niets dan fluitende vogels en blaffende honden. Toch was het al licht. Dat kon je zien, dwars door de gordijnen heen. Mark keek op zijn horloge. Het was halfacht, een mooie tijd om op te staan.
(uit “Pappa is een hond” van Guus Kuijer)

Opeens is het boek uit. Je armen en benen doen pijn, je gezicht is roodverbrand door de felle zon. Al die tijd was je zo geconcentreerd dat je vergat dat je aan het lezen was. Al die tijd was je in trance. Je leefde in het verhaal. Je was één met het verhaal. Je hebt een ‘fictionele droom’ gehad.

Beleef de fictionele droom!

Stel je nu eens de omgekeerde situatie voor. Stel dat Guus Kuijer zijn boek zo was begonnen:

D.d. 12 mei 1976 ontwaakte Mark van den Berg om halfacht ’s ochtends. Naar verluidt was het zodanig stil dat Mark van den Berg alleen zijn horloge (een ouderwets kinderhorloge dat tweemaal daags dient te worden opgewonden opdat het enigszins de correcte tijd weergeeft) hoorde tikken. Verder waren er op de wijzerplaat van het horloge diverse figuren afgebeeld, maar daar dat voor dit verhaal niet relevant is, gaat de auteur van dit boek daar verder niet op in. Buiten hoorde Mark van den Berg geen geluiden anders dan voortgebracht door dierlijke wezens. Zo hoorde hij expliciet niet het motorgeluid van auto’s, noch het stemgeluid van kinderen.

Dan had je zeker geen fictionele droom, maar was je voortdurend over leeshordes gestruikeld: te lange zinnen, formele formuleringen, irrelevante informatie en irritante onderonsjes met de schrijver.

Wat zou het mooi zijn als iedere tekst je meesleurt in een fictionele droom. Nooit meer worstelen door een onbegrijpelijk jaarverslag. Nooit meer zuchten en steunen achter een vuistdik rapport. Je zou je ’s ochtends bij het ontbijt al handenwrijvend verheugen op die leuke projectrapportage. Of wat te denken van die spannend geschreven financiële bijsluiter?

Overdreven? Nee! Lezers willen een soepele tekst, of dat nu een spannende roman of een zakelijk document is. Hoe bereik je dat? Door zó te schrijven dat niets de lezer uit zijn fictionele droom haalt, door alle leeshorden op te ruimen. Hou bij het schrijven steeds het beeld van de fictionele droom en de leeshordes voor ogen. Je lezer zal je dankbaar zijn.

Ruim al die leeshordes op

Beter schrijven? Verdeel en heers, ga schrijven in vijf stappen en houd je aan de 25 elementaire schrijfregels.

(Foto’s via Flickr.com, respectievelijk van randysonofrobert en tracy_olson)

van vaagtaal naar graagtaal

Van vaagtaal naar graagtaal met 25 elementaire schrijfregels

Je schrijft omdat je je lezer iets te zeggen hebt. Je schrijft, dus je wilt dat je lezer begrijpt wat je bedoelt. Dat doe je door zo eenvoudig en toegankelijk mogelijk te formuleren. Hoe? Door je aan 25 elementaire schrijfregels te houden.

Wie schrijft, wil gelezen worden. Je schrijft dus niet om te snoeven met moeilijke woorden en lastig te interpreteren zinnen. Integendeel. Wie schrijft, komt zijn lezer volledig tegemoet met een formulering die precies aansluit bij de wensen van zijn lezer (regel 1), en met een boodschap die maar op één manier te interpreteren is (regel 2). Dat is de basis van de 25 elementaire schrijfregels. Wie zich aan deze eerste twee regels houdt, past de overige 23 regels al bijna automatisch toe.

Werk in uitvoering
De komende maanden verschijnt hier regel voor regel een overzicht van de 25 elementaire schrijfregels, inclusief schrijftips, oefeningen en handige lijstjes voor naast het beeldscherm.

Veel resultaat met weinig moeite
Misschien heb je wel eens van de 80/20-regel gehoord? Tachtig procent van de omzet haalt een bedrijf bij twintig procent van z’n klanten. Besteed daarom de meeste tijd, geld en aandacht aan die twintig procent en je zit financieel op rozen. De 80/20-regel geldt ook voor schrijven: je kunt je tekst snel verbeteren door je aan een paar schrijfregels te houden.

schrijven in vijf stappenSchrijven in 5 stappen
Vind je schrijven lastig? Wil je tekst maar niet vlotten? Zit je hopeloos vast? Waarschijnlijk probeer je dan van alles tegelijk te doen. Gelukkig is er een simpele manier om makkelijker te schrijven: verdeel en heers! Probeer niet alles in één keer te doen, maar deel het schrijfproces op in stappen. De 25 elementaire schrijfregels hebben we dan ook verdeeld over 5 schrijfstappen.

Schrijven in 5 stappen: eerst bepaal je het doel van de tekst (stap 1) en vervolgens welke informatie je nodig hebt om dit doel te bereiken (stap 2). Heb je dat allemaal op een rijtje, dan bedenk je in welke volgorde je die informatie aanbiedt (stap 3) en hoe je de tekst op een toegankelijke manier formuleert (stap 4). Ten slotte zet je de puntjes op de i (stap 5) en voilà, je bent al klaar!

Oefening baart kunst
Kies wekelijks een van de 25 elementaire schrijfregels en besteedt daar de hele week extra aandacht aan. Probeer zeker niet om alle regels tegelijkertijd in je teksten te verwerken, maar werk ze stuk voor stuk door. Zodra je er een onder de knie hebt, ga je verder met een andere regel. Langzaam maar gestaag word je zo een betere schrijver. Je lezer zal je dankbaar zijn!

De auteurs, taalliefhebbers Cathelijne de Busser en Arjen Ligtvoet, bundelen met deze 25 elementaire schrijfregels hun jarenlange ervaring als schrijftrainer bij www.tekstridder.nl. Ook vechten Cathelijne en Arjen op www.vaagtaal.nl met een knipoog tegen vaag, ergerlijk en misleidend taalgebruik. Vecht ook mee op Twitter en LinkedIn.

Cruciale mama Van Bijsterveldt voor de klas

Ouders moeten meer betrokken worden bij het onderwijs van hun kinderen. Sterker nog, ouders zijn cruciaal voor het onderwijs van hun kinderen. Dat meldt minister Van Bijsterveldt in een brief aan de Tweede Kamer. Dat klinkt goed. Dat klinkt logisch. Wie kan daar tegen zijn? Niemand toch? Maar hoe ver moet je gaan in deze betrokkenheid? Heel ver, vindt Van Bijsterveldt: ‘ouders moeten hun talenten en deskundigheid inzetten om het onderwijs te verrijken‘.

Verplichte niet-vrijblijvende overeenkomst

Aha, kennelijk zijn didactische kwaliteiten iets wat iedere ouder automatisch bezit. Daarvoor hoef je echt geen jarenlange pabo-opleiding te volgen of een onderwijsbevoegdheid te hebben. Even een sollicitatiegesprekje bij Van Bijsterveldt, even de ‘niet-vrijblijvende overeenkomst’ ondertekenen, en aan de slag.

Het onderwijs is enige tijd geleden overgedragen aan een daarvoor heel handig instituut: de school. Ik moet er niet aan denken dat Anne’s vader– een contactschuwe bêta – mijn kinderen voortaan rekenles geeft. Of dat Kevin’s moeder – die zo graag naar Tien voor Taal kijkt – mijn kinderen de deetjes en de teetjes gaat uitleggen. En ik hou mijn hart vast bij de gedachte dat Jenny’s vader voortaan wekelijks naar het zwembad scheurt met mijn kinderen in zijn prehistorische volkswagenbusje omdat de schoolbus is wegbezuinigd…

Pas op, bezuinigingsgevaar!

Ouders betrekken bij het onderwijs en de opvoeding van hun kinderen. Daar is geen weldenkend mens tegen. Echter, stiekem hevelt van Bijsterveldt zo taken van het onderwijs naar de ouders. Haar oproep is niets meer en niets minder dan de aankondiging van verdere bezuinigingen op het onderwijs, verstopt achter ‘aandacht voor de kinderen’ en onder het mom van ‘normen en waarden’. Tegelijkertijd is het een ferme stap terug voor de emancipatie van de vrouw. Want wie zal leesmoeder, luizenmoeder of biepmoeder worden?

Natuurlijk bemoei ik mij met de opvoeding en het onderwijs van mijn kinderen. Van de overheid verwacht ik echter goede scholen en goede leraren. Precies zoals de kreet ‘Nederland kennisland’ suggereert. Laat die 130 kilometer per uur maar zitten, da’s niet zo relevant. Gebruik dat geld voor echt belangrijke zaken.

Jawel, we gaan slimmer werken

Veel hoop op verbetering is naïef, want in de ‘tekortsectoren’ gaat Van Bijsterveldt de boel ‘slimmer’ aanpakken, zodat ‘we met minder mensen hetzelfde werk kunnen doen’, zei ze vannochtend op de radio. En daar zit de crux. Want wat is er nodig om slimmer te werken? Juist, beter onderwijs.

Vaagtalige oogst

Helemaal top! Het go-lifemoment van de Vaagtaalverkiezing 2011 nadert gestaag en de nominaties rollen binnen zodat we op 1 september de stemronde kunnen uitrollen, hetgeen geheel overeenkomt met ons ambitieniveau. Wel moeten we nog even een speer in de wei gooien. We hebben immers een stip aan de horizon gezet om een stukje kwaliteit naar de lezer toe te leveren om duidelijke taal te borgen naar de toekomst toe.

Met de inzet van kennismanagement en ketendenken pakken wij dit op. Vaagtaal is immers een lerende organisatie met passie, een hands-on mentaliteit en misschien wel het beste stakeholdermanagement van Nederland. Vanzelfsprekend verlaten wij volgaarne het bestaande kader om iedereen aan te klikken en zo kennis te laten maken met de nieuwe werkelijkheid van nu. Wel hebben we als uitdaging om het reorganisatieplan te kalibreren. Een stukje voortschrijdend inzicht, zeg maar.

Gelukkig konden we verdere probleemescalatie voorkomen door de brede heroverwegingen te decontextualiseren en met de kennis van nu in te springen op de lopende esthetische modelwisseling, zonder daarbij het inzetplaatje aan de onderkant te hoeven opplussen. Hoe sta jij daarin? Voelt dat goed? Mooi, dan gaan we gezamenlijk het verdiepingstraject in, maken we onze mind op en resomeren we al onze problemen.

Tijd voor een lekker glas biologisch functionele zuivel om al onze afspraken af te tikken!

Arjen Ligtvoet & Cathelijne de Busser
Performance based directors, business unit vaagtaal

Nomineer je eigen woorden en uitdrukkingen voor de Vaagtaalverkiezing 2011
Mail: info@vaagtaal.nl
Nominatieformulier: http://survey.bureaudeuitkomst.nl/index.php?sid=23668&lang=nl

`Ik heb zoiets van’ vaagste vaagtaal van 2010

De uitdrukking ‘ik heb zoiets van’ heeft de Vaagtaalverkiezing 2010 gewonnen. Op enige afstand volgen ‘2.0’, ‘mensenmens’, ‘een stukje’ en ‘het nieuwe werken’. Lees meer over de uitslag van de Vaagtaalverkiezing.

‘Ik heb zoiets van’ is de winnaar van de Vaagtaalverkiezing 2010. Met alle respect vinden wij dat toch echt een soort van negatieve winst. Als mensenmens met de kennis van nu gaan wij meer voor een stukje nieuw werken 2.0. Vandaar onze oproep om even integraal te denken en met z’n allen te klankborden of we hier wel een klik mee hebben. Tijd om proactief door te pakken om al die vage woorden zo snel mogelijk uit te faseren.

Vaagtaalverkiezing
Ruim 1600 mensen deden mee, waarvan 15 procent stemde op ‘ik heb zoiets van’. Deze vage uitdrukking heeft daarmee de titel vaagste vaagtaal van 2010 gewonnen.

Honderden enthousiaste taalliefhebbers nomineerden het afgelopen jaar hun vaagste woorden en uitdrukkingen. Een groep taaldeskundigen selecteerde vervolgens uit alle inzendingen vijftig woorden en uitdrukkingen. In september en oktober kon iedereen via www.vaagtaal.nl stemmen op maximaal drie van de genomineerde woorden.

Met alle respect voor 2.0
De meeste stemmers deden ook mee aan de vaagtaal-enquête. Wat blijkt? Mannen willen vooral af van ‘9-tot-5-taal’, terwijl vrouwen zich vaker ergeren aan ‘gevoelstaal’. Zo stemden mannen vooral op ‘2.0’, ‘het nieuwe werken’, ‘even klankborden’ en ‘proactief’, terwijl vrouwen hun stem vaker uitbrachten op ‘mensenmens’, ‘een stukje’, ‘in je kracht staan’ en ‘met alle respect’.  

Boek over vaagtaal
Waarom hebben managers het steeds over targets? Waarom blijft een gemeentelijke brief zelfs na drie keer lezen onbegrijpelijk? Waarom geeft een politicus nooit gewoon antwoord op een vraag? Waarom faciliteren onderwijzers het zelflerend vermogen van leerlingen, en geven ze niet gewoon les? Het boek ‘Vaagtaal’ van Arjen Ligtvoet en Cathelijne de Busser verklaart het allemaal.

Wat is vaagtaal?
Vaagtaal is het gebruik van woorden en uitdrukkingen die onduidelijk, dubbelzinnig, misleidend, overbodig of storend zijn. Veel schrijvers van zakelijke teksten lijden aan vaagtaal en besmetten andere schrijvers via hun teksten. Vaagtaal is namelijk een LOA, een door Lezen en luisteren Overdraagbare Aandoening. Taalsoorten die vaak vol staan met vaagtaal zijn beleidsbabbels, managementspeak, personeelspraat, ambtenaritis, nieuwsgeneuzel, onderwijslingo, zorggezemel en reclamegereutel. Lees meer over vaagtaal

uitslag vaagtaalverkiezing 2010

 

uitslag vaagtaalverkiezing 2010