Maandelijks archief: februari 2014

Tangconstructieschrijfwedstrijd

Wedstrijd: schrijf de langst leesbare tangconstructie

Regels zijn er om te negeren. Vandaar deze wedstrijd: schrijf een zo lang mogelijke, maar nog wel leesbare/begrijpelijke tangconstructie (dat laatste is natuurlijk subjectief…).

Je kunt je tangconstructies tot eind februari als commentaar ‘inleveren’ onderaan deze pagina. Daarna  bepaalt de vaagtaalredactie de winnaar. Naast eeuwige roem en hopelijk een hoop schrijfplezier, levert dat de winnaar een exemplaar op van de Stijlwijzer schriftelijk rapporteren.

Je mag natuurlijk ook volstrekt onleesbare gedrochten van tangconstructies insturen. Het liefst voorbeelden die je ‘in het wild’ gevonden hebt, bijvoorbeeld op je werk of in je brievenbus. Dan kunnen we met z’n allen lekker gruwelen!

Bij de 25 elementaire schrijfregels lees je meer over tangconstructies.

Ter inspiratie alvast deze kommaloze tangconstructie van 74 woorden:

  • De langbenige en onwaarschijnlijk aantrekkelijke in haar blauwgrijze minirokje van velours van een duur en exclusief designerlabel uiterst sexy geklede langharige blonde goedgekapte vrouw stapte gracieus met haar strak door de stof van haar nauwelijks iets aan de verbeelding overlatende rok omspannen volle en veelbelovende billen bijna schonkig heupwiegend en nagekeken door veel hun tot de pijngrens nek verdraaiende afgetrapte spijkerbroek dragende slonzig geklede mannen met ranzige bierbuikjes en vettige overhemden over het trottoir.

Heb je overigens ontdekt wat de ‘dichtgeknepen’ hoofdzin is? Kort, maar krachtig:

  • de vrouw stapte over het trottoir.

Succes en geniet van het schrijven!

Regel 12 vermijd aanstel-Amerikaans | over onnodig en overbodig Engels

Regel 12 vermijd aanstel-Amerikaans | over onnodig en overbodig Engels

Voor de moderne manager is Nederlands totally uncool en heeft Engels de future. Een manager noemt een adviseur daarom een consultant en changeovert een ontwerper in een mum van tijd in een coole designer. Helemaal vaag wordt het als je al dat Engels ASAP ook nog eens afkort: SLA, HRM, CAO, USP of ETA. Doe niet mee met deze waan van alledag. Gebruik als het even kan een Nederlands woord, dat maakt de boodschap een stuk duidelijker.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | I hate mondays!

Aanstel-Amerikaans is overmatig en overbodig gebruik van Engelse woorden. Natuurlijk zijn niet alle Engelse leenwoorden meteen aanstel-Amerikaans, want lang niet alle Engelse woorden hebben een duidelijke Nederlandse vertaling.

Neem computer, onze oosterburen hebben daar de Rechner voor. Wij moeten het doen met computer, en daar is niets mis mee.

aanstel-Amerikaans is overal amaaazing!

Maar wat te denken van:

  • Het competence center accounting heeft de benchmark niet gehaald.

Dit klinkt al enigszins schreeuwerig. Je hoort gewoon die telesell-stem It is totally amaaaaazing, John! Want wat staat er eigenlijk – in voor iedereen begrijpelijk Nederlands:

  • De afdeling verslaglegging heeft de doelstelling niet gehaald.

Het kan natuurlijk erger. Puur aanstel-Amerikaans is:

  • We kunnen snel een paar externe assets inhuren om de verkoop te boosten, want er zijn gewoonweg te weinig hipo’s op de markt voor vaste human resources. En we kunnen altijd nog het personeelsfeest scratchen. Dat kost sowieso klauwen vol cash!

Meer gruwelen met aanstel-Amerikaans? Lees de column I hate mondays!

Weg met aanstel-Amerikaans!
De regel is simpel: is er voor een Engels woord een duidelijk en gangbaar Nederlands alternatief? Gebruik dat dan!

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | I hate mondays!

aanstel-Amerikaans: in het Engels is alles beter, groter

Regel 17 | Vermijd voorzetseluitdrukkingen | over ‘in het kader van’ en ‘door middel van’

Het door middel van-virus heeft heftig toegeslagen. Teksten staan vol met ten gunste van, naar aanleiding van, in verband met en andere akelige voorzetseluitdrukkingen. Gebruik ze niet, want je maakt je tekst er onnodig ingewikkeld mee. Vervang voorzetseluitdrukkingen door één enkel voorzetsel (bijvoorbeeld: in, door, bij, op, naar) of herschrijf de zin.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | lijstje ergste voorzetseluitdrukkingen

Dus niet:

  • De rapportage ter zake van het derde kwartaal is klaar.

Maar:

  • maar: De rapportage over het derde kwartaal is klaar.

Vreselijke voorzetseluitdrukkingen waar de lezer over struikelt.

Ingewikkeld verpakte voorzetsels
Vooral meneer Snoef en mevrouw Chique-de-lala houden van voorzetseluitdrukkingen. Een zin als ‘Ik vind de nieuwe iPad…’ verandert in het imposante ‘Mijn mening ten aanzien van de nieuwe iPad…’ Sommigen gooien er zelfs nog een schepje bovenop: ‘De mening ten aanzien van mijn nederige persoontje met betrekking tot de nieuwe iPad…’.

Ook schrijvers die niet weten wat ze zeggen willen, strooien kwistig met voorzetseluitdrukkingen. Een goedgeplaatste door middel van is een handig hulpmiddel om onkunde en onwetendheid te verbergen. Zo kan een student die schrijft dat hij geld wil verdienen door middel van internet nog alle kanten uit. Is hij van plan om een internetboekhandel te beginnen, of gaat hij zijn geluk beproeven als verkoper van kabelmodems?

Sommige schrijvers gebruiken voorzetseluitdrukkingen om de lezer expres op het verkeerde been te zetten. Denk aan een personeelsmanager van een groot bedrijf die maatregelen aankondigt in het kader van de snel krimpende orderportefeuille. ‘Gelukkig!’ denken de ongeruste werknemers, ‘eindelijk gaat hij weer eens adverteren’. Helaas, drie dagen later ontvangt de helft van het personeel een ontslagbrief.

Vreselijke voorzetseluitdrukkingen - naar aanleiding van

Naar aanleiding van de onduidelijkheid
Voorzetseluitdrukkingen maken een zin niet alleen lastig leesbaar, maar zorgen ook voor onduidelijkheid. Neem naar aanleiding van, dit kan van alles betekenen. Maak geen puzzel van je zinnen en zeg precies wat je bedoelt. Neem:

  • Naar aanleiding van de verlate aankomst van de heer Jansen begon de vergadering te laat.

Door de naar aanleiding van is deze zin voor meerdere uitleg vatbaar en zou kunnen betekenen:

  • Omdat de voorzitter, de heer Jansen, te laat kwam, begon de vergadering te laat.

Maar er zou net zo goed heel wat anders aan de hand kunnen zijn:

  • Omdat de portier te laat kwam en verder niemand een sleutel van de vergaderzaal had, begon de vergadering te laat.

Help je lezer
Weet je wat je wilt zeggen? Heb je enig respect voor je lezer? Schrap dan alle voorzetseluitdrukkingen. Gebruik je ze per ongeluk toch nog? Vraag je dan af wat daar de reden voor is. Wil je deftig overkomen met een in het kader van? Stap meteen van deze dwaalgedachte af en gebruik één enkel voorzetsel. Zet je een naar aanleiding van in omdat je niet precies weet hoe het zit? Ga dan op zoek naar de ontbrekende informatie en herschrijf de zin. Wil je met door middel van je slechte bedoelingen verbergen? Laat je geweten spreken en schrijf duidelijke taal.

Vreselijke voorzetseluidrukkingen - door middel van

Vervangen of herschrijven

Ten aanzien van

  • niet: De vergadering ten aanzien van de voorgestelde bezuinigingsronde verliep rumoerig
  • maar: De vergadering over de voorgestelde bezuinigingsronde verliep rumoerig.

In verband met

  • niet: Hij kwam te laat in verband met de regen
  • maar: Hij kwam te laat, omdat hij zijn regenpak niet kon vinden
  • of: Hij kwam te laat, omdat hij lang heeft staan schuilen tegen de regen

Met betrekking tot

  • niet: De directie overweegt maatregelen met betrekking tot de werknemersprotesten
  • maar: De directie overweegt streng op te treden tegen demonstrerende medewerkers
  • of: De directie overweegt in gesprek te gaan met de werknemersvakbonden over de looneisen.

Nog erger: D.m.v. afgekorte n.a.v.’s

Neem deze zin uit het informatieblaadje van een basisschool:

  • T.g.v. de feestelijkheden t.g.v. het 30-jarig schooljubileum verzoek ik u om een kleine donatie t.g.v. de leerlingen op rekeningnummer 123456 t.g.v. Basisschool Het Haasje.

Afgekorte voorzetseluitdrukkingen vormen een dubbele leeshorde. Eerst moet de lezer de afkorting vertalen naar de oorspronkelijke uitdrukking. En vervolgens moet hij die nog vertalen naar ‘gewone taal’. Bovenstaande zin wordt dan eerst:

  • Ter gelegenheid van de feestelijkheden ten gevolge van het 30-jarig schooljubileum verzoek ik u om een kleine donatie ten gerieve van de leerlingen op rekeningnummer 123456 ten gunste van Basischool Het Haasje.

En vervolgens:

  • Basisschool Het Haasje bestaat 30 jaar. We geven een groot feest! Wil je meedoen? Stort dan je donatie op rekeningnummer 123456, Basisschool Het Haasje.

25 Elementaire schrijfregels | Schrijven in vijf stappen | lijstje ergste voorzetseluitdrukkingen